تحلیل الگوی شبکه تجارت جهانی نفت: رویکرد شبکه پیچیده

نویسندگان

1 دانشیار اقتصاد، بخش اقتصاد، دانشگاه شیراز

2 پژوهشگر پسادکتری، بخش اقتصاد، دانشگاه شیراز

doi
10.22075/jem.2023.29961.1813
چکیده

پبچیدگی فزاینده الگوی تجارت جهانی نفت یکی از مهم­ترین عوامل تأثیرگذار بر راهبرد انرژی و توسعه اقتصادی هر کشور، به خصوص کشورهای صادرکننده نفت مانند ایران، است. در این مقاله، ویژگی‌های کلی، ویژگی‌های منطقه‌ای و استحکام تجارت نفت با استفاده از نظریه شبکه برای 178 کشور در سال 2018 تجزیه و تحلیل شده است. نتایج حاکی از آن است که شبکه صادرات نفت توزیع مقیاس آزاد دارد بدین معنا که موقعیت تجاری کشورها ناهمگونی آشکاری را نشان می‌دهد. به علاوه، شبکه تجارت جهانی نفت ویژگی «مستحکم اما در عین حال شکننده» دارد. همچنین شبکه تجارت جهانی نفت به سه بلوک تجاری شامل بلوک مرکزی و شرقی تجاری، بلوک میانی تجاری و بلوک غربی تجاری قابل تقسیم است. در بین این سه بلوک تجاری، بلوک مرکزی و شرقی توانسته است بیشترین میزان تأمین تقاضای کشورهای حاضر در این بلوک را تأمین کند و بنابراین این کشورها از کمترین تکانه­های عرضه نفت برخوردار می­شوند.