تأثیر سطح تردید حرفهای حسابرس بر توانایی کشف تقلب (با رویکرد مقایسه مدل هرت با مدل فوزیا و یانتی)
نویسندگان
1 گروه حسابداری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 گروه حسابداری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 گروه حسابداری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22103/jak.2025.25627.4202چکیده
هدف: پژوهش حاضر باهدف ارزیابی اثر سطح تردید حرفهای حسابرس بر توانایی کشف تقلب و مقایسه کارایی دو چارچوب تردید حرفهای هرت و فوزیا- یانتی انجام شد. روش: جامعه آماری پژوهش متشکل از کلیه مدیران فنی و شرکای مؤسسههای حسابرسی معتمد سازمان بورس و اوراق بهادار در سال 1403 است. دادههای مورد نیاز از طریق پرسشنامه جمعآوری شد که تعداد 169 پرسشنامه معتبر بهعنوان نمونه مورد تحلیل قرار گرفت. ابعاد پرسشنامه به شرح زیر است: ششگانه تردید حرفهای هرت: ذهن پرسشگر، تعلیق قضاوت، جستجوی دانش، درک میانفردی، خودمختاری و عزتنفس؛ چهارگانه تردید حرفهای فوزیا و یانتی: کیفیت شخصی، نگرش حسابرس، تخصص و ارزیابی انتقادی و ششگانه توانایی کشف تقلب. در نهایت تحلیل دادهها با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری در نرمافزار Smart PLS صورت گرفت. یافتهها: نتایج بهدستآمده از تحلیل دادهها نشان داد تردید حرفهای مبتنی بر مدل هرت تأثیر مثبت و معناداری بر توانایی کشف تقلب دارد، درحالیکه چارچوب فوزیا و یانتی اثر معناداری نشان نداد. نتیجهگیری: یافتههای پژوهش حاضر بر ضرورت تقویت ابعاد شناختی و رفتاری تردید حرفهای بویژه ذهن پرسشگر، تعلیق قضاوت و خودمختاری تأکید کرده و پیشنهاد میکنند برنامههای آموزشی حرفهای با محوریت توسعه مهارتهای تحلیلی و روانشناختی حسابرسان تدوین شود.