درآمدی بر آلتمتریکس: مقیاس‌های جایگزین برای بررسی تأثیر پژوهش با تأکید بر وب اجتماعی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه خوارزمی

2 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی ،دانشگاه خوارزمی

doi
10.22070/rsci.2015.372
چکیده

هدف: با توجه ‌به رشد روزافزون استفاده از وب اجتماعی و ابزارهای آن به‌عنوان بستر انتشار بروندادهای پژوهشی و ارتباطات علمی، ضرورت ارزیابی و داوری کیفیت پژوهش‌های علمی‌ای که ازطریق این بستر منتشر می‌شوند را مطرح کرده است. هدف از مطالعۀ حاضر نیز معرفی آلتمتریکس به‌عنوان راه‌حلی برای بررسی تأثیر پژوهش‌های منتشرشده در بستر وب اجتماعی می‌باشد.                             روش‌شناسی: مقالۀ حاضر اثری مروری با رویکرد تحلیلی و انتقادی است. در این مقاله ابتدا آلتمتریکس معرفی شده و پس از بررسی پیشینۀ پژوهش‌های صورت‌گرفته در این حوزه، محدودیت‌ها و نقاط ضعف مقیاس‌های سنتی ارزیابی تأثیر پژوهش مورد بررسی قرار گرفته و پس از آن مقیاس‌ها و ابزارهای آلتمتریکس، مزایا، محدودیت‌ها و کاربردهای آن در ارائۀ خدمات به گروه‌های مختلف ذی‌نفعان بیان شده و در پایان نیز نقشۀ راه آیندۀ پژوهش‌های آلتمتریکس ارائه شده است.                             یافته­ها: مقیاس‌های آلتمتریکس برگرفته از وب اجتماعی به‌طور روزافزون به‌ عنوان شاخص‌های جایگزین ارزیابی تأثیر و سودمندی مقالات و دیگر بروندهای متنوع پژوهشی، طرف‌دار پیدا کرده و به‌عنوان راه‌حلی برای بررسی کیفیت انواع متنوع پژوهش‌های غیررسمی و غیردانشگاهی مورد استفاده قرار می‌گیرند. سرعت و سهولت و شفافیت این مقیاس‌ها در ارزیابی تأثیر این نوع پژوهش‌ها موجب اعتباربخشی به این نوع کارهای پژوهشی و درنهایت پرورش و بالندگی چنین ارتباطات پژوهشی می‌گردد.                             نتیجه‌گیری: آلتمتریکس یک روش جدید اندازه‌گیری تأثیر و توزیع پژوهش‌های دانشگاهی و غیردانشگاهی است و به‌عنوان یک روش سریع و مطلوب و مرتبط برای ارزیابی تأثیر پژوهش، در ابتدای راه و شاخصی رو به توسعه است که نیازمند پژوهش‌های وسیع‌تری به‌منظور ارزیابی کارایی هریک از مقیاس‌های جایگزین می‌باشد.