تحلیل استنادی و هم‌نویسندگی پژوهشگران حوزه‏ اسلام و علوم قرآنی در وبگاه علوم میان سال‏های 1993 تا 2012 و ترسیم ساختار علمی این حوزه

نویسندگان

1 استادیار علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه پیام نور کرمانشاه

2 دانشجوی دکترای علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز

3 دانشجوی کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه آزاد واحد همدان

doi
10.22070/rsci.2015.373
چکیده

هدف: پژوهش حاضر به تحلیل‌ استنادی و هم‏نویسندگی پژوهشگران حوزه‌ اسلام و علوم قرآنی در سال‏های 1993 تا 2012 و ترسیم ساختار علمی این حوزه می­پردازد.                             روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی است که با استفاده از روش‌های علم‌‌سنجی و به‌کارگیری برخی از قوانین و روش‌های این قلمرو، مانند قاعده‌های لوتکا و برادفورد و تحلیل استنادی به تحلیل داده‌های بازیابی‌شده از وبگاه علوم پرداخته‌است. ترسیم نقشه‌ تاریخ‌نگاری با نرم‌افزار هیست‌سایت انجام‌شده و برای بررسی وضعیت هم‌نویسندگی در حوزه‌ اسلام و علوم قرآنی از نرم‌افزار یو. سی. ‌نت. و بسته مکمل آن، نت‌دراو استفاده‌شده‌است.                             یافته‌ها: در این بازه زمانی، 4535 مدرک از نویسندگان این حوزه در پایگاه وب علوم نمایه‌شده‌است. توزیع فراوانی مشارکت نویسندگان این حوزه از قاعده لوتکا پیروی‌می‌کند ولی توزیع فراوانی موضوعی مدارک هسته تولیدشده توسط نویسندگان این حوزه براساس قانون برادفورد مورد تأیید قرارنگرفت؛ همچنین، این حوزه، میانگین نرخ رشد سالانه معادل 4/6­درصد داشته‌است؛ درپایان، ساختار علمی این حوزه برپایه میزان استنادهای محلی و جهانی با استفاده از نرم‌افزار هیست‌سایت ترسیم و تحلیل‌شد و نتیجه از این حکایت‌می‌کرد که این حوزه از نه (9) خوشه موضوعی برپایه استنادهای محلی و جهانی تشکیل‌شده‌است؛ این حوزه، همچنین از دو مؤلفه‌ هم‌نویسندگی 26 و سیزده­جزئی تشکیل‌شده‌است.                             نتیجه‌گیری: همکاری میان نویسندگان این حوزه، ضعیف است. تحلیل استنادی مدرک‌های مورد بررسی نشان‌داد که میان تعداد نویسندگان و تعداد استنادهای دریافتی و میزان مشارکت یک نویسنده با تعداد مدرک‌های منتشرشده توسط او، رابطه آماری معنادار مثبت وجوددارد.