تحلیل کارکردهای اجتماعی موسیقی ایران بر اساس اشعار شاعران و مطابقت آن با آثار سفالگری دورۀ سلجوقی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد باستان شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانش‌آموختۀ دکتری تاریخ و تمدن اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانش‌آموختۀ دکتری باستانشناسی دوران اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jhic.2022.337791.654320
چکیده

موسیقی یکی از هنرهای ارزشمند دوره سلجوقی است که در جامعه آن عصر، به‌ویژه در میان طبقات بالای اجتماع، جایگاهی والا داشته است. برخلاف دیگر هنرها، اطلاعات زیادی از موسیقی این دوره وجود ندارد، اما بر اساس هنر سفالگری و متون ادبی می‌توان گفت که موسیقی در حیات اجتماعی دوره سلجوقی نقش مؤثری داشته و در موقعیت‌های گوناگون همچون رزم و بزم، مراسم آیینی و جشن‌ها، عنصری کلیدی به‌شمار می‌آمده است. پژوهش حاضر کوشیده است با استناد به آثار سفالگری و دیوان هشت تن از شاعران عصر سلجوقی، کارکردهای اجتماعی موسیقی این دوره را تحلیل و تبیین نماید. هدف این پژوهش، شناخت موسیقی دورۀ سلجوقی بر اساس آثار سفالی و اشعار این دوره است که به روش تاریخی – تحلیلی سامان یافته است. یافته‌های پژوهش نشان داده که میان نقوش سفالینه‌های سلجوقی و اشعار شاعران این دوره همبستگی وجود داشته است.