خوشه‌بندی کشورهای جهان بر اساس شاخص رفاه لگاتوم و تعیین جایگاه ایران

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه، گروه آمار و ریاضی، واحد خمینی‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران،

2 دانشجوی دکتری اقتصاد سلامت، گروه اقتصاد، واحد خمینی‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران،

3 استادیار دانشگاه، گروه اقتصاد، واحد خمینی‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران،

4 استادیار دانشگاه، گروه اقتصاد، واحد خمینی‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران،

doi
10.22034/ecoj.2025.62302.3324
چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر، تحلیل سطح رفاه کشورهای جهان بر اساس 12 مؤلفه شاخص رفاه لگاتوم و تعیین جایگاه ایران از طریق روش خوشه‌بندی است. در این پژوهش، با استفاده از الگوریتم K-Means در نرم‌افزار SPSS، خوشه‌بندی کشورهای جهان بر اساس 12 مؤلفه شاخص رفاه لگاتوم در بازه زمانی سال‌های 2023-2007 (برای ۱۶۷ کشور) انجام شده است تا الگوهای پنهان میان کشورها و همچنین جایگاه ایران در این خوشه‌ها مشخص شود.نتایج پژوهش نشان می‌دهد که با توجه به طبقه‌بندی کشورها در 3 خوشه، ایران در خوشه‌ای با سطح رفاه متوسط قرار دارد. همچنین، این نتایج حاکی از آن است که ایران بیشترین شباهت را با کشورهای آفریقای جنوبی، الجزایر و ترکمنستان دارد. مهم‌ترین متغیرها در تفکیک کشورها شامل «زیرساخت و دسترسی به بازار، تحصیلات و شرایط زندگی» هستند، در حالی که کم‌اهمیت‌ترین متغیرها «سرمایه اجتماعی و محیط طبیعی» ارزیابی می­شوند.بر اساس نتایج پژوهش، برای افزایش سطح رفاه در ایران لازم است جوانب چندبعدی رفاه مورد توجه قرار گیرد. بنابراین، سیاست‌گذاران اقتصادی باید در حوزه‌های اقتصاد باز و جوامع فراگیر بیشتر تلاش کنند.