بررسی تطبیقی «حُسن وضع» در قطعات نستعلیق میرعماد حسنیسیفیقزوینی و علیرضا عباسی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد رشته صنایعدستی، دانشکده هنر، دانشگاه سوره، تهران
2 دکتری زبان و ادبیات فارسی، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، تهران
3 گروه مرمت آثار تاریخی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه زابل، زابل
doi
10.22059/jhic.2021.332040.654288چکیده
میرعماد حسنیسیفیقزوینی و علیرضا عباسی از خوشنویسان مطرح دوره صفوی بودهاند. میرعماد در نستعلیق تبحر داشت و علیرضا عباسی در سه قلم نسخ، ثلث و نستعلیق. در پژوهش حاضر به بررسی تفاوتهای ترکیببندی در قطعات نستعلیق این دو خوشنویس، با استفاده از منابع کتابخانهای و به روش پیمایشی با رویکرد توصیفی- تطبیقی پرداخته شده و هدف اصلی، شناسایی و مقایسه قاعدۀ حسنوضع، از طریق بررسی قواعد ترکیب و کرسی است. به همین سبب، 10 قطعه از آثار نستعلیق در قالبهای چلیپا و سطرنویسی، تطبیق داده شده اند. بنابر مهمترین یافتههای این پژوهش، میرعماد در مقایسه با علیرضا عباسی، به قاعدۀ «حُسن وضع» پایبندی بیشتری داشته است. وجوه تمایز در تحریر این قطعات، ناشی از اختلافات جزئی در رعایت کرسیبندیها، نحوۀ اجرای مدّات، حروف و کلمات، زاویۀ نقطهگذاری، شیوۀ ترکیببندی و پراکندگی مدّات و نیز نحوۀ رقمزنی دو خوشنویس است.