فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از منابع قابل‌توجه از ایران دورۀ صفویه، نقشه‌های تاریخی است که اروپایی ها در قرون 16 تا 18م ترسیم کرده‌اند. این نقشه‌ها، اطلاعات قابل‌توجهی از محدودۀ سرزمینی ایران را با همسایگان به ویژه هند نمایان می‌کنند. در پژوهش پیش‌رو کوشش شده است تا با استناد به داده‌های نقشه‌های صفوی و روش توصیفی ‌ـ‌ تحلیلی، محدودۀ سرزمینی ایران با هند را بررسی کنیم. پرسش اصلی پژوهش این است که نقشه‌نگاران اروپایی چه تصوّر و آگاهی از محدودۀ سرزمینی ایران با هند در دورۀ صفویه داشته‌اند؟ یافته‌های پژوهش حاکی است که تصوری باستانی و کهن از محدودۀ ایران با هند بر ذهنِ نقشه‌نگاران قرن 16/10 حاکم بود، اما در نقشه‌های قرن 17/11، این تصوّر دگرگون و به واقعیتِ موجود در دورۀ صفویه نزدیک شد. علاوه بر این، ضمن تثبیت این تصوّرِ نزدیک به واقعیت در نقشه‌های قرن 18/12، نقشه‌نگاران به ضبط جزئیات جدید از جمله راه‌ها و گروه‌های جمعیتی در امتداد محدودۀ سرزمینی ایران با هند نیز روی آوردند.