ترامپ و میدان تصمیم‏ گیری برجام؛ از خروج تا سناریوی آینده

نویسندگان

1 پژوهشگر پسادکترای روابط بین‏‌الملل، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد آیت ‏الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران.

doi
10.22034/isj.2022.353568.1868
چکیده

در ابتدا گمان می‏رفت که امضای توافق برنامه جامع اقدام استراتژیک پایانی خوش بر یکی از بزرگ‏ترین چالش‏های بین ایران و آمریکا باشد. اما با ورود ترامپ به کاخ سفید و رویکرد سراسر تهاجمی او علیه ایران، برجام نه ‏تنها نتوانست به عنوان آغاز ِ پایان مخاصمات شدید بین دو کشور عمل کند بلکه خود نیز قربانی نگرش ترامپ شد. تحلیل‏های متعددی در خصوص علت‏یابی این رویکرد ترامپ صورت گرفته است، اما به ‏نظر می‏رسد فرا رفتن از تحلیل‏های صرف مادی و غیرمادی و درک ارتباط پیوستار یا همان فضای ساختار اجتماعی، بهتر و واقع‎‏بینانه ‏تر می‏تواند سرشت واقعی علت رویکرد او را نشان دهد. لذا سوال اصلی این مقاله آن است که چه عاملی باعث عملکرد و ساخت دنیای اجتماعی ترامپ نسبت به برجام شد و با فرض احیاء برجام در دوره‏ بایدن، درصورت به قدرت رسیدن مجدد ترامپ چه سناریویی در انتظار آن خواهد بود؟ یافته ‏های پژوهش براساس روش توصیفی و تحلیلی نشان می‏دهد که سرشت خاص وجوه سرمایه، منش و خشونت نمادین به عنوان سه وجه میدان تصمیم ترامپ باعث مخالفت و درنتیجه خروج او از برجام شد و سیاست‏های خروجی این وجوه به دلیل ثابت آنها باعث خواهد شد تا در صورت به قدرت رسیدن او در سال 2024، به فرض احیاء برجام در دوره‏ی بایدن ترامپ مجدداً همان رفتارِ قبل را درباره‏ آن اتخاذ نماید.