معناکاوی نقش سیاسی مردم در خطابههای امام حسین(ع) در کربلا از منظر روابط معنایی میان مفاهیم و مقولهها
نویسندگان
1 استادیار گروه تاریخ دانشگاه الزهراء
doi
10.22059/jhic.2021.314801.654203چکیده
شناخت تفکر و اندیشۀ امام حسین (ع) در واقعۀ کربلا به سبب تأثیر بر ذهنیت شیعیان اهمیت دارد. این مهم از منظر معناکاوی خطابهها که بازتاب اندیشۀ سیاسی ایشان است، امکانپذیر است. خطابهها امکان آگاهی دقیقتر نسبت به تفکر ایشان را در ارتباط با نقش سیاسی مردم ــ که یکی از مؤلفه های مهم در مبانی فکری اسلام و روشنگر جایگاه آنان در عرصۀ قدرت و سیاست است ــ فراهم میکند. در مقاله پیش رو کوشش شده است با استفاده از روش معناشناسی که امکان بررسی مفاهیم و مقولهها از منظر روابط معنایی را فراهم میآورد، نقش سیاسی مردم در اندیشۀ امام حسین(ع) بر اساس خطابههای ایشان بررسی و تحلیل شود .بر اساس یافتۀ پژوهش، بر نقش سیاسی مردم به عنوان مقولهای محوری در تمامی خطابههای امام حسین(ع) در کربلا تأکید و در ارتباط با آن، این عناصر مطرح شده است: «ثبات در تصمیمگیری»، «شناخت حق»، «نقد حاکمیت»، «پرهیز از انفعال اجتماعی» و «پرهیز از شتاب زدگی». ارتباط معنایی میان این عناصر و مقوله محوری، نقش سیاسی مردم را در اندیشه و کلام امام حسین(ع) آشکار کرده است و در آن مردم به عنوان نقطه کانونی و مرکزی در امور سیاسی معرفی شدهاند.