تاریخ اجتماعی کفش و حرفه کفاشی در جهان سنتی اسلام

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22059/jhic.2019.283226.654017
چکیده

پوشیدن کفش (=پای‌افزار) برای محافظت پا و سهولت در حرکت،  از ایام کهن در ایران و بین‌النهرین و تمدن‌های پیرامون، عمدتا در میان جوامع شهرنشین رایج بوده و حرفه کفاشی هم جزو یکی از مشاغل اصلی و پررونق شمرده می شده است. در این مقاله با بررسی طیف وسیعی از منابع تاریخی، ادبی و اجتماعی، انواع کفش‌ها و نیز الگوی شغل کفاشی در ساختار و بافتار جهان سنتی اسلامی با رهیافت توصیف غلیظ (توصیف پرجزئیات)[1]، بازجسته و استخراج شده است. استخراج الگوی عمومی شغل کفاشی با پژوهش ابعاد پدیداری کفش و کفاشی از جمله تنوع واژگان، ابزارها و ادوات کار، فضای حرفه‌ای (کارگاه کفاشی)، اخلاق حرفه‌ای، نظارت و احتساب کفاشان و درآمدهای اصلی و فرعی و پایگاه شغلی و جایگاه اجتماعی آنها صورت گرفته است. بر خلاف تصور، کفاشان با وجود تنوع در تولیدات و نیاز همة گروه‌های جامعه به محصولاتشان، جزو اصناف پردرآمد نبوده‌اند و اعضای این صنف را در جهان اسلام اغلب گروه‌های فرودست‌تر اجتماعی تشکیل می‌داده‌اند. [1]. Thick description