پیاده‌سازی نظام بهایابی بر مبنای فعالیت عمل‌گرا با رویکرد فازی در پیمان‌های بلندمدت ساخت

نویسندگان

1 استاد گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

2 دانشجوی دکترای گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

doi
10.22103/jak.2023.21321.3876
چکیده

هدف: این پژوهش نحوۀ به‌کارگیری هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت عمل‌گرا و الگوی فازی آن را معرفی و برای محاسبۀ درآمد و بهای تمام‌شده پیمان‌های بلندمدت ساخت استفاده می‌نماید سپس، به مقایسۀ اطلاعات آن‌ها با نظام بهایابی سنتی به‌صورت تجربی می‌پردازد. روش: در این پژوهش دو نظام بهایابی بر مبنای فعالیت عمل‌گرا و نوع فازی آن در یک پروژۀ بلندمدت ساختمانی پیاده‌سازی و با اطلاعات نظام بهایابی سنتی مقایسه شد. نه فرضیۀ پژوهش به مقایسۀ روش‌های محاسبۀ درآمد، بهای تمام‌شده و سود پرداخته‌اند. اطلاعات جمع‌آوری‌شده با استفاده از آزمون‌های آماری سنجیده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد تفاوت معنا‌داری بین بهای تمام‌شده و سود پیمان بلندمدت به روش هزینه‌یابی سنتی و روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت عمل‌گرا و نوع فازی آن وجود دارد؛ اما بین بهای تمام‌شده و سود پیمان بلندمدت به روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت عمل‌گرا و هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت عمل‌گرای فازی، به‌دلیل دقیق‌بودن داده‌ها در صنعت ساخت‌‌و‌ساز تفاوت معنا‌داری وجود ندارد. همچنین، دربارۀ شناسایی درآمد در تمام روش‌ها تفاوت معناداری وجود ندارد. نتیجه‎گیری: نظام بهایابی بر مبنای فعالیت عمل‌گرای فازی به‌مراتب بهتر از نظام بهایابی سنتی برای شناسایی و کنترل انحرافات هزینه‌های پروژه‌های عمرانی عمل می‌کند. همچنین، به‌عنوان یک نظام کنترل پروژه در اختیار مدیران قرار می‌‌گیرد.