اثر کنترل فساد و سیاست های اقتصادی بر رشد اقتصادی در کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا(MENA)

نویسندگان

1 استادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه دامغان

2 کارشناسی ارشد آمار اقتصادی و اجتماعی دانشگاه شهید بهشتی (مدرس حق التدریس گروه اقتصاد دانشگاه دامغان)

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم اقتصادی دانشگاه ارومیه

4 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه پیام نور

doi
10.22075/jem.2021.24662.1643
چکیده

فساد یک پدیده ناهنجار اقتصادی، سیاسی و فرهنگی است که کم‌ و بیش در تمامی کشورها وجود دارد و مانعی اساسی در مقابل رشد و توسعه کشورها محسوب می‌گردد.  بنابراین، هدف اصلی در این پژوهش، بررسی نقش کنترل فساد در اثرگذاری سیاست­های پولی و مالی بر رشد اقتصادی است.  برای این منظور از داده های یک نمونه شامل ایران و 19 کشور عضو خاورمیانه و شمال آفریقا طی دوره زمانی 2002-2019 و برآورد با روش گشتاورهای تعمیم یافته تابلویی(PGMM) و خود رگرسیون برداری تابلویی(PVAR) استفاده شده است. نتایج برآورد الگو به روشPGMM نشان دهندۀ رابطۀ مثبت و معنا دار متغیرهای کنترل فساد و همچنین اثر متقاطع کنترل فساد و نقدینگی و اثر متقاطع کنترل فساد و مخارج مصرفی نهایی دولت بر رشد اقتصادی می باشد.  این در حالی است که بدون کنترل فساد (با وجود فساد)، متغیرهای نقدینگی و مخارج مصرفی نهایی دولت میتواند تأثیر منفی بر رشد اقتصادی داشته باشد. در برآورد PVAR تأثیر متغیرها بر رشد اقتصادی  با استفاده از تابع واکنش آنی و تجزیه واریانس مورد بررسی قرار گرفته است.  مقایسه نتایج حاصل از برآورد روش  های PGMM  وPVAR نشان میدهد که در هر دو روش، اثرمتقاطع کنترل فساد و نقدینگی، اثر متقاطع کنترل فساد و مخارج مصرفی نهایی دولت و شاخص کنترل فساد بر رشد اقتصادی مثبت و اثر مخارج مصرفی نهایی دولت و نقدینگی بدون کنترل فساد بر رشد اقتصادی منفی هستند. همچنین، تشکیل سرمایه ثابت ناخالص به عنوان متغیر کنترلی در مدل، اثر مثبت و معنا دار داشته است.