فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شمول مالی به مفهوم دسترسی افراد، بنگاه­ها و کسب­و­کار­ها از محصولات و خدمات مالی با کیفیت و مقرون به صرفه به شیوه مسئوولانه و پایدار، نقش مهمی در بهبود سطح زندگی خانوار­های کم درآمد و افزایش فرصت­های رشد و توسعه بنگاه­های کوچک و متوسط، کاهش فقر و نابرابری و بهبود ثبات مالی، ایفا می­کند. عوامل متعددی از جمله رقابت در صنعت بانکداری و رشد اقتصادی بر شمول مالی موثر هستند. برآورد دقیق و علمی میزان تاثیرگذاری این عوامل بر شمول مالی از اهمیت ویژه­ای برخوردار است که در این مقاله به آن پرداخته می­شود. روش اقتصاد سنجی مورد استفاده مطالعه، مدل خود رگرسیون با وقفه‌های گسترده پانلی (ARDL-PMG) و داده‌های به کار رفته، مربوط به کشور‌های عضو اکو در بازه زمانی 2004 تا 2020 است. نتایج نشان می‌دهد رشد اقتصادی تقاضا برای خدمات مالی را افزایش می­دهد که به نوبه­خود باعث ظهور مؤسسات مالی و بازار­های جدید جهت پاسخگویی به این تقاضای روز افزون می­شود. همچنین، یافته­ها حاکی از آن است که افزایش رقابت در بخش بانکداری به طور قابل توجهی شمول مالی را بهبود می­بخشد. قدرت بازار در صنعت بانکداری تمایل دارد که عرضه وام­ها را محدود و نرخ­های بهره را افزایش دهد، که هزینه­های تامین مالی برای بنگاه­ها را بالا می­برد. درحالی‌که افزایش رقابت موجب می­شود بانک­ها با حاشیه سود کمتر به اتخاذ رویکرد مشتری محور بپردازند. در نهایت بر اساس نتایج پیشنهاد می­گردد تقویت رقابت در صنعت بانکداری و کاهش قدرت بازار به عنوان یکی از استراتژی­های مهم بهبود شمول مالی در سیستم بانکی کشور برنامه­ریزی گردد.