تاثیر هویت بر روابط جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اروپا (2003-2019)

نویسندگان

1 استاد گروه روابط بین الملل، دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه

2 مدیر گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل دانشگاه گیلان

3 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22034/isj.2021.269758.1358
چکیده

پس از پیروزی انقلاب در ایران گفتمان انقلاب اسلامی و نظام بر آمده از آن، تحت تاثیر مولفه‌های فرهنگی، ارزشی، هویتی و هنجاری، عملکرد سیاست داخلی و خارجی ایران را دگرگون کرد. گفتمان انقلاب اسلامی بر اساس هویت انقلابی-اسلامی در تقابل و تضاد با نگرش غرب‌محور،‌ لیبرال-سکولار‌غربی ‌قرار‌گرفت. اهمیت بالای جایگاه ایران به دلیل موقعیت ژئواستراتژیک و ژئوپلیتیک در طول تاریخ همواره مورد توجه غرب به‌ویژه قدرت‌های اروپایی بوده است. روابط جمهوری ‌اسلامی و اتحادیه اروپا متاثر از هویت‌‌های متفاوت طرفین و دیدگاه‌های مختلف به مسائل، دستخوش فراز و نشیب‌های فراوانی بوده و تعارض و شکاف‌های هویتی منجر به گسل در روابط و در پی‌آن چالش‌هایی در مناسبات دو طرف گردیده و طی ادوار مختلف گفتمان انقلاب ‌اسلامی باعث واگرایی در روابط جمهوری اسلامی و اتحادیه اروپا شده است. در این پژوهش نویسنده در صدد پاسخ به این سوال است که هویت چه تاثیری بر مناسبات ایران و اتحادیه اروپا داشته است؟ یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که ایدئولوژی گفتمان انقلاب اسلامی مبتنی بر ارزش‌‌های مذهبی و احیای تمدن اسلامی در تقابل و تضاد با هویت لیبرال-سکولار اتحادیه اروپا باعث نگرش‌های متفاوت و متعارض به موضوعاتی چون حقوق بشر، تروریسم و سایر مسائل، زمینه‌های واگرایی را ایجاد کرده است. براین‌اساس واکاوی هویت دو طرف در چارچوب نظریه گفتمان لاکلا و موف بر مبنای روش تحقیق گفتمانی قابل تبیین و تحلیل است.

کلیدواژه‌ها