سیمای زنگیان در التاریخ الباهر ابن اثیر: جانبداری یا بیطرفی؟
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار گروه آموزش الهیات، دانشگاه فرهنگیان
doi
10.22059/jhic.2020.286604.654041چکیده
التاریخالباهر فیالدولةالاتابکیة نوشتۀ ابن اثیر (د.۶۳0 ﻫ.) یکی از نمونههای برجستۀ تاریخهای دودمانی در سنت تاریخنگاری اسلامی است و در آن، زندگی و شخصیت اتابکان زنگی و رویدادهای عصر ایشان در جزیره و شام گزارش شده است. در این مقاله گزارشهای ابن اثیر از اتابکان زنگی، به صورت جدا از یکدیگر ارزیابی شده تا نشان داده شود که تصویر وی از زنگیان بیطرفانه است یا جانبدارنه؟ بنابر یافتههای این پژوهش میتوان گفت که اطلاعات ابن اثیر از زندگی و کارنامۀ زنگیان، جعل و خلافگویی نیست، امّا در آن بزرگنمایی و جانبداری دیده میشود: دو سلطان بزرگ زنگی، عمادالدین و نورالدین، بهعنوان طلایه داران جهاد ضد صلیبی، در سیمای حاکمانی آرمانی در قوارۀ خلفای صدر اسلام تصویر شدهاند. گزارشهای ابن اثیر از دیگر امیران زنگی، خالی از مبالغه و گزافهگویی است و افزون بر مدح و ذکر نیکیها، متضمن ذمّ و ذکر ضعفهای آنان نیز هست.