تأثیر ریسکپذیری و انتظارات مدیر بر تقلب در گزارشگری مالی: شواهدی از تئوری بازیها
نویسندگان
1 دانشیار گروه حسابداری، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استادیار گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
3 کارشناس ارشد گروه حسابداری، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22103/jak.2022.18474.3613چکیده
هدف: تاکنون تأثیر عوامل مختلفی روی تقلب در گزارشگری مالی بررسی شده است اما جنبه رفتاری آن در تحقیقات پیشین مورد توجه قرار نگرفته است. هدف از انجام تحقیق، بررسی تأثیر ریسکپذیری و انتظارات مدیر بر تقلب در صورتهای مالی است. روش: تحقیق، بهصورت آزمایشگاهی انجام پذیرفت و جهت آزمون فرضیهها یک بازی مشارکتی طراحی گردید و از مشارکت کنندگان درخواست شد با توجه به انتظاراتشان از تصمیم دیگران، از بین استراتژی تقلب یا عدم تقلب یکی را انتخاب نمایند. ریسکپذیری بازیکنان با استفاده از انتخاب لاتاری و انتظارات آنها از طریق پرسش مستقیم اندازهگیری شد. در نهایت، برای تجزیه و تحلیل دادهها از رگرسیون لجستیک استفاده شد. یافتهها: بین نگرش افراد به ریسک و تقلب در گزارشگری مالی، رابطه معناداری وجود ندارد. اما بین انتظارات فرد از نحوه تصمیمگیری دیگران و مدیریت سود، رابطه مثبت وجود دارد. بهعلاوه، افراد در مواجهه با سناریوی مدیریت سود واقعی، تمایل بیشتری برای تقلب کردن دارند و میزان تقلب انجام شده در دور آخر بازی تفاوت معناداری با میانگین تقلب های انجام شده در دورهای قبل نداشت. نتیجهگیری: هرچه فرد انتظار داشته باشد تعداد بیشتری تقلب نمایند، احتمال تقلب کردن او نیز بیشتر میشود. اکثر تقلب ها بهصورت مدیریت سود واقعی انجام میشوند و تمایل بیشتری به تقلب در آخرین دور تصدی مدیران وجود ندارد.