ارزیابی پیشرانهای لنگر ذهنی سرمایهگذاران براساس محدودیت ناشی از ابزارهای مالی مشتقه
نویسندگان
1 استادیار گروه حسابداری، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه حسابداری، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.
3 دانشیار گروه حسابداری، دانشکده حسابداری و مدیریت، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
4 استادیار گروه حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
doi
10.22103/jak.2022.20114.3761چکیده
هدف: هدف این پژوهش ارزیابی پیشرانهای لنگر ذهنی سرمایهگذاران براساس محدودیت ناشی از ابزارهای مالی مشتقه در بازار سرمایه ایران است. روش: این پژوهش از نظر روششناسی توسعهای است و از نظر نوع جمعآوری دادههای پژوهش ترکیبی است. در این پژوهش در بخش کیفی براساس فرآیندهای تحلیل فراترکیب تلاش شد تا ابتدا پژوهشهای مرتبط با دو مفهوم لنگر ذهنی سرمایهگذاران و ابزارهای مالی مشتقه مشخص شوند و سپس مؤلفهها و مضامین پژوهش بر اساس مقیاس ارزیابی انتقادی تعیین گردند. در بخش کمی نیز باهدف تعیین تأثیرپذیرترین پیشران لنگر ذهنی سرمایهگذاران باتوجه به محدودیت ناشی از ابزارهای مالی مشتقه در بازار سرمایه ایران، از ارزیابی فازی شهودی (IFSs) بهره برده شد. یافتهها: نتایج در بخش کیفی از وجود ۵ مضمون محدودیت ناشی از ابزارهای مالی مشتقه و ۳ مؤلفه پیشران لنگر ذهنی سرمایهگذاران حکایت دارد. نتایج در بخش کمی نیز براساس فرآیند تحلیل ویکور فازی نشان داد، مهمترین پارامتر مضامین پژوهش (محدودیتهای استفاده از ابزارهای مالی مشتقه)، عدم قابلیت مقایسهپذیری است. نتیجهگیری: نتیجه کسب شده گویای این واقعیت است به دلیل اینکه سرمایهگذاران احتمالاً بر خطاهای ادراکی خود در تصمیمگیری آگاه نیستند، همواره با وجود استرس و موقعیتهای عدم اطمینان در تصمیمگیری، از مبنای عقلانیت محدود برای تصمیمگیری استفاده مینمایند و باتوجه به اینکه معیار عدم مقایسهپذیری به عنوان یکی از محدودیتهای ابزارهای مالی مشتقه در بازار ایران تقریباً حاکم است، این موضوع باعث میگردد تا پیشرانهای شناختی در شکلگیری لنگر ذهنی در تصمیمگیری سرمایهگذاران نقش ایفا نماید.
