رانت نفت: شادی آفرین یا محنت بار؟

نویسندگان

1 دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22075/jem.2021.21897.1526
چکیده

رسیدن به شادی یا شادکامی همواره یکی از اهداف جوامع بشری بوده است که توجه بسیاری از حکمرانان، اندیشمندان و پژوهشگران را به خود جلب کرده است. در این میان ارتباط درآمدهای نفت و شادی در کشورهای صادرکننده نفت موضوع مهمی است که کمتر مورد توجه بوده است. در بسیاری از مطالعات داخلی و خارجی ارتباط رانت حاصل از درآمدهای نفتی با بسیاری از متغیرهای مهم اقتصادی همچون رشد اقتصادی در چارچوب فرضیه نفرین منابع بررسی شده است اما تاکنون تاثیر رانت نفت بر شادی در چارچوب فرضیه نفرین منابع مورد مطالعه قرار نگرفته است بنابراین هدف این مقاله بررسی نحوه اثرگذاری رانت حاصل از درآمدهای نفت بر شادی و آزمون نمودن فرضیه نفرین منابع و تاثیر آستانه­ای رانت نفت بر شادی در کشورهای منتخب اوپک در بازه زمانی 2005-2016 است. بدین منظور با استفاده از ادبیات نظری و بکارگیری روش پانل آستانه­ای، عوامل موثر بر شادی مدلسازی شده است. نتایج برآورد مدلهای پژوهش نشان داده است که تاثیر نفت بر شادی غیرخطی و آستانه­ای است بدین معنا که تا قبل از حد آستانه 43% از نسبت رانت نفت به تولید ناخالص داخلی، این متغیر تاثیری مثبت و معنی­دار بر شادی داشته است اما پس از عبور از این حد آستانه، نسبت رانت نفت به تولید ناخالص داخلی تاثیری منفی و معنی دار بر شادی در کشورهای اوپک داشته است.