بررسی تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی بر چرخه‌های تجاری در ایران، رهیافت مدل مارکوف-سویچینگ

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران

2 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، تهران

3 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، تهران

doi
10.22075/jem.2021.19474.1417
چکیده

یکی از مسائل کلیدی که اقتصاددانان هنگام مطالعه و تجزیه‌وتحلیل سیر تکامل فعالیت اقتصادی با آن مواجه‌اند، تلاش برای توضیح چرخه‌های تجاری است. رفتار متغیرهای کلان در طی چرخه‌های تجاری و اثر سیاست پولی و مالی بر پویایی‌های آنها، مرحله کلیدی درک نقش بازارهای مالی در اقتصاد واقعی است. از این رو هدف این تحقیق شناسایی چرخه‌های تجاری با استفاده از مدل مارکوف سویچینگ و بررسی سیاست‌های پولی و مالی و متغیرهای کلان مؤثر بر آن می­باشد. برای این منظور با استفاده از داده‌های فصلی طی دوره 95-1375 مشخص گردید که رشد تولید ناخالص داخلی دارای سه رژیم با میانگین رشد منفی، رشد مثبت ملایم و رشد مثبت بالا می­باشد. نتایج تحقیق حاکی از آن است که سیاست پولی و نااطمینانی نرخ ارز تأثیر منفی و معنی‌داری بر رشد اقتصادی در چرخه‌های تجاری رونق ملایم و رکود دارند. این در حالی است که درآمدهای نفتی در هر سه رژیم چرخه‌های تجاری موردبررسی تأثیر مثبت و معنی‌داری بر رشد اقتصادی داشته است. همچنین سیاست مالی (مالیات) به‌عنوان یک تثبیت‌کننده خودکار، سهم بسیار اندکی در تعدیل سیکل‌های تجاری طی دوران رکود و رونق اقتصادی ایران دارد. به­طورکلی تأثیر متغیرهای معنی­دار منجر به کوتاه شدن دوران رکود و رونق در رشد اقتصادی شده­اند.