بررسی اثرات میکرو و نانوپلاستیک پلی‌استایرن بر شاخص‌های رشد و خون‌شناسی ماهی ازون‌برون (Acipenser stellatus)

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 انستیتو تحقیقات بین‌المللی ماهیان خاویاری، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.

4 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

5 گروه رزین و مواد افزودنی، پژوهشکده علوم رنگ و تکنولوژی، تهران، ایران.

doi
چکیده

وجود گسترده میکرو و نانوپلاستیک‌ها (MPs/NPs) در اکوسیستم‌های آبی، نگرانی‌های بسیار زیادی در مورد اثرات بالقوه آنها بر موجودات آبزی ایجاد کرده است. با این حال، اثرات MPs/NPs بر ماهیان همچنان بحث‌برانگیز است و درک جامعی در مورد چگونگی تأثیر آنها براساس طرح‌های آزمایشی وجود ندارد. در این تحقیق ماهی ازون برون با میانگین وزنی 5/47±131 گرم در معرض 3 اندازه از میکروپلاستیک (با میانگین اندازه 10-1 میکرومتر) و نانوپلاستیک (با میانگین اندازه‌های 200-100 و 100-50 نانومتر) به‌همراه گروه شاهد قرار گرفت. پس از گذشت 45 روز و در پایان دوره آزمایش، با کاهش اندازه پلاستیک از میکرو به نانو شاخص‌های رشد از جمله وزن نهایی کاهش و ضریب تبدیل غذایی افزایش معنی‌داری را در بین تیمارها و همچنین در مقایسه با گروه شاهد نشان دادند (0.05>P) ولی در شاخص بازماندگی تفاوت معنی­داری مشاهده نشد (0.05). در شاخص‌های خونی نیز اختلاف معنی­داری در تعداد گلبول قرمز (RBC)، هموگلوبین (HB)، هماتوکریت (HCT)، حجم متوسط گلبولی (MCV) و نوتروفیل ثبت شد (0.05>P). در مجموع با توجه به نتایج این پژوهش افزودن میکروپلاستیک باعث کاهش شاخص‌های رشد از جمله وزن نهایی نسبت به گروه شاهد در ماهی ازون‌برون شد در حالی‌که افزودن نانوپلاستیک در اندازه‌های 200-100 و 100-50 نانومتر باعث ایجاد تغییرات محسوس­تری هم در شاخص‌های رشد و هم در شاخص‌های خونی ماهی شد و نیاز به مطالعات جامعی در مورد شکل، اندازه و مواد افزودنی آزاد شده از میکرو و نانوپلاستیک‌ها می‌باشد.