ارائه‌ تحلیل مضمون استقرائی جهت مفهوم ‌سازی و ارزیابی رخداد مکانیزم مقاومت در افشاء اخبار بد

نویسندگان

1 استادیار گروه ریاضی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران.

2 دانشجوی دکتری گروه حسابداری، واحد بین‌‌المللی خرمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمشهر، ایران.

3 استادیار گروه حسابداری، واحد مسجدسلیمان، دانشگاه آزاد اسلامی، مسجدسلیمان، ایران.

doi
10.22103/jak.2023.20610.3812
چکیده

هدف: هر بازار سرمایه‌ای بر اساس بنیان گردش اطلاعات بنا نهاده شده است که باعث افزایش قدرت تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران بازار می‌شود. مدیران عامل شرکت‌ها در یکپارچه ‌سازی افشای اطلاعات و ارتقای سطح قابلیت‌های اتکایی آن نقش بسزایی را ایفا می‌نمایند، که بسته به ویژگی‌های فردی یا اجتماعی و فرهنگی، انگیزه‌های افشای اطلاعات به خصوص اطلاعات منفی شرکت به بازار متفاوت است. هدف این پژوهش ارائه‌ تحلیل مضمون استقرائی جهت مفهوم ‌سازی و ارزیابی رخداد مکانیزم مقاومت در افشاء اخبار بد است. روش: در این پژوهش از تحلیل مضمون جهت شناسایی مضامین پژوهش در بخش کیفی، از تحلیل دلفی جهت تعیین حد اجماع نظری و تحلیل بازنمایی سیستمی جهت تعیین محرک‌ها و پیامدهای سیستمی مقاومت مدیرعامل در افشاء اخبار بد در بخش کمی استفاده شد. یافته‌ها: نتایج در بخش کیفی طی ۱۱ مصاحبه انجام شده و ۲۲۳ کد باز، از ایجاد ۲۶ مضمون پایه؛ ۶ مضمون سازمان‌دهنده و ۳ مضمون فراگیر حکایت دارد. نتایج در بخش کمی مشخص ساخت مهمترین محرک و پیامد در مضمون فراگیر مقاومت مبتنی بر بینش مدیرعامل در افشاء اخبار بد، ترس از دست‌ دادن جایگاه مدیرعاملی و عدم توانمندی مدیرعامل در شناخت نیازهای اطلاعاتی ذینفعان است. از طرف دیگر محرک و پیامد مهم مقاومت مبتنی بر عملکرد مدیرعامل، وجود استانداردهای ضعیف حسابداری در افشاء اخبار بد و عدم تناسب نیازهای اطلاعاتی ذینفعان با فرهنگ مطلوبیت اطلاعات بود. در نهایت مشخص شد، دو مضمون منبع کنترل بیرونی و عدم خودباوری مدیرعامل در افشاء اخبار بد، محرک اصلی در مقاومت ناشی از علل روانشناختی محسوب می‌شود. نتیجه‌گیری: از آنجایی‌که افشاء اخبار منفی در سطح شرکت‌های بازار سرمایه معمولاً با تبعات و پیامدهای منفی از جانب بازار مواجه می‌شود، لذا احتمال بروز مقاومت مدیرعامل در افشاء اخبار بد معمولاً افزایش می‌یابد و این موضوع می‌تواند به موقع بودن گزارشگری مالی را با اختلال شفافیت اطلاعاتی مواجه نماید.