جایگاه دفاع پیشدستانه از منظر حقوق بینالملل با تأکید بر تبیین موانع حقوقی بینالمللی اعمال آن جهت حفاظت از غیرنظامیان
نویسندگان
1 گروه حقوق، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
2 گروه حقوق، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.
doi
10.22034/isj.2021.288991.1509چکیده
با مرور حوادث به وقوع پیوسته در نبردهای بینالمللی همچون جنگ جهانی دوم متوجه میشویم که رهبران کشورهای دارای ناوگان نظامی پیشرفته هیچ ابایی از کشتار غیرنظامیان و نقض اصل تفکیک ندارند. در این میان ایالات متحده آمریکا پای را فراتر گذاشته و با ابداع مؤلفاتی همچون دفاع پیشدستانه بدعت جدیدی در مقابل ماده 51 منشور ملل متحد پدید آورده است. ذیل مؤلفه اخیر، آمریکا و پیروان دکترین نظامی این کشور همچون اسرائیل به جای انتظار برای دریافت ضربه نخست از جانب دشمن، صرف کشف تهدید قریبالوقوع از سوی دشمن را جواز توسل به زور علیه او دانستند. پرسش کلی تحقیق حاضر آن است که توسل به دفاع پیشدستانه در نزد حقوق بینالملل تا چه اندازه مقبول است و به لحاظ حقوقی و نظامی رهبران در توسل به این راهبرد جهت حفاظت از غیرنظامیان در برابر تهدیدات قریبالوقوع دشمن آنگاه که تهدیدگر هیچ ابایی از عملی کردن تهدیداتش ندارد چه مواردی را میبایست مد نظر قرار دهند؟ فرضیه تحقیق آن است که توسل دفاع پیشدستانه مقبول حقوق بینالملل نیست لیکن توسل بدان جهت حفاظت از غیرنظامیان معقول به نظر میرسد. نویسندگان با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی به این نتیجه رسیدند که علیرغم عقلانی بودن استفاده از دفاع پیشدستانه در برابر تهدیدات قریبالوقوع معطوف به غیرنظامیان، توسل به راهبرد اخیر به طور خودسرانه نزد حقوق بینالملل معاصر مقبول واقع نمیشود.
