گسلهای فعال و تأثیر آنها بر تغییر شکل لندفرمهای کواترنر شمالشرق دریاچة ارومیه، ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه ارومیه
doi
10.22059/jphgr.2016.57029چکیده
این مقاله به بررسی شواهد و آثار گسلهای فعال بر لندفرمهای کواترنر واقع در بخش جنوبی کوهستان میشو داغ میپردازد. تحلیل بصری تصاویر ماهوارهای مهمترین ابزار در این مقاله است. مدلهای رقومی ارتفاعی (SRTM90m و DEM10m)، اندازهگیری میزان جابهجایی کانالها، میزان بالاآمدگی رسوبات و تحلیل نیمرخهای عرضی و طولی از لندفرمها اساس کار بوده است. نقشههای توپوگرافی 1:25000، تصاویر ماهوارهای SPOT و Quickbird، نقشههای زمینشناسی 1:100000 و دادههای ارتفاعی رقومی ابزارهای اصلی پژوهش بودهاند. اندازهگیریهای میدانی نیز مکمل روشهای دورسنجی است. نتایج نشان میدهد که منطقه به لحاظ تکتونیکی، طی کواترنر فعال بوده است. فعالیت گسل جنوبی میشو موجب برونزد سازندهای قدیمی شده است. بالاآمدگی رسوبات ناشی از فعالیت گسل هریس- داریان، 65 متر و حرکت راستگرد آن که موجب جابهجایی آبراههها شده در حدود 7±60 متر برآورد شد. حرکت گسل شبستر راستگرد با مؤلفة حرکتى معکوس است. جابهجایی عمودی 25 متری رسوبات مخروطافکنة داریان و انحراف 1100 متری مسیر رودخانة خامنه، جابهجایی 102 متری رسوبات جدید مخروطافکنهای، تغییر محل رسوبگذاری، حفر رأس مخروطافکنه و در نهایت چند بخششدگی سطح مخروطافکنه از شواهد بسیار مشخص از فعالیت کواترنر گسل شبستر است. مطالعات دورسنجی و میدانی دادههای باارزشی را در مورد تشخیص و تحلیل فعالیت گسلها در مناطق فعال تکتونیکی فراهم میسازد.