ارزیابی اثرات چرخه حیات نیروگاه‌ها بر میزان فشار روانی شهروندان (مطالعه موردی: نیروگاه حرارتی تبریز)

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه پیام نور

doi
10.22059/jhsci.2017.242531.279
چکیده

چرخۀ حیات نیروگاه­های حرارتی با تولید گازهای گلخانه­ای همراه است، بنابراین چنانچه مواد آلوده‌کنندۀ نیروگاه و حد اثرگذاری هر یک از این مواد در آلوده کردن هوا شناسایی نشود، سلامت جسمی و روانی شهروندان با خطرهای جدی مواجه خواهد شد. بر همین اساس، این پژوهش با هدف اندازه­گیری مواد آلایندۀ نیروگاه حرارتی تبریز و تأثیرات آن‌ در آلوده کردن هوای کلانشهر تبریز و نیز آثار آن در ایجاد فشار روحی- روانی بر شهروندان انجام گرفت. برای اندازه­گیری مواد آلایندۀ نیروگاه از روش GWP100 و برای اندازه­گیری فشارهای روحی و روانی شهروندان از پرسشنامه­های سنجش DASS21 و مارکهام استفاده شد. نتایج نشان داد که بیشترین مواد آلایندۀ خروجی از نیروگاه تبریز CO2 و NOx است. حجم این مواد در فصول سرد بیشتر از فصول گرم است. همچنین یافته­ها در بخش تأثیرات آلودگی هوا بر فشارهای روحی و روانی شهروندان نشان داد که آلودگی هوای ناشی از فعالیت نیروگاه به‌شدت فشار روحی و روانی شهروندان را افزایش داده است؛ به‌نحوی که احساس تغییر در الگوهای رفتاری روزمره، احساس یأس و ناامیدی در زندگی، استرس و فشار روانی به‌ترتیب با 567/0، 511/0 و 503/0 دارای بیشترین همبستگی بوده­اند که در فصل زمستان دیده شد. نتایج آزمون رگرسیون نیز نشان داد که 32/29 درصد تغییرات واریانس فشار روانی ناشی از آلودگی هوای چرخۀ حیات نیروگاه تبریز است. به‌علاوه یافته­های پژوهش نشان داد که در مناطق نزدیک نیروگاه حرارتی تبریز، شدت آلودگی و فشار روانی بیشتر از مناطق دورتر است. به‌دلیل جهت ورزش بادها که به‌طور مستقیم گازهای گلخانۀ نیروگاه را به‌سمت شهر تبریز انتقال می­دهد، بهتر است طی یک برنامۀ میان‌مدت، محل نیروگاه تغییر یابد یا سوخت نیروگاه جایگزین شود.