واکاوی اندیشههای یک خاورشناس: برنارد لوئیس و بنیادگرایی اسلامی
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه تهران
doi
10.22059/jhic.2019.247173.653846چکیده
از واقعۀ 11 سپتامبر سال 2001، بنیادگرایی اسلامی به بحثی محوری در جهان سیاست تبدیل شده است. بنیادگرایان اسلامی، خواهان تفسیر مجدد اسلام به منظور کاربرد آن در اهداف خاص سیاسی هستند. برنارد لوئیس، خاورشناس انگلیسی- آمریکایی، در بررسی سرچشمههای جریانهای بنیادگرا به ریشههای خشم مسلمانان از غرب پرداخته که به زعم وی، به تقابل بین اسلامبا مدرنیته غرب منجر شده است. در این مقاله، هدف بررسی نظرات لوئیس، با روش تحلیل محتواست. برنارد لوئیس ریشۀ این جریانات را خشم مسلمانان از غرب و این خشم را معلول عقبماندگی مسلمانان میداند. وی راه مقابله با عقبماندگی کشورهای اسلامی را در ترویج مدرنیته در آنها از طریق اجرای سکولاریسم میبیند، تا از این رهگذر هم عقبماندگی کشورهای اسلامی و هم خشم مسلمانان درمان شود. یافتههای پژوهش نشان میدهد که نظرات برنارد لوئیس دربارۀ اسباب ایجاد جریانهای بنیادگرا، مبنایی و راهبردی نیست و راهحلّ او، یعنی سکولاریسم در کشورهای اسلامی، قابل دستیابی و اجرایی نیست.
