تحلیل ساختاری مؤلفه های اثرگذار بر مشاغل خانگی ایران به روش تحلیل اثرات متقابل
نویسندگان
1 هیات علمی گروه پژوهشی مسایل اجتماعی زنان، جهاد دانشگاهی واحد الزهرا(س)، تهران، ایران
2 هیات علمی دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران
3 پژوهشگر گروه پژوهشی مسایل اجتماعی زنان جهاد دانشگاهی الزهرا، تهران، ایران
4 استادیار گروه پژوهشی مسایل اجتماعی زنان جهاد دانشگاهی واحد الزهرا(س)، تهران، ایران
doi
10.22034/ecoj.2024.63493.3351چکیده
باتوجهبه نقش روزافزون مشاغل خانگی در پویایی اقتصاد و جامعه کشور، شناسایی دقیق عوامل مؤثر بر توسعه این بخش از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف از پژوهش حاضر، شناسایی مؤلفههای کلیدی اثرگذار بر مشاغل خانگی ایران بهمنظور تسهیل امر سیاستگذاری در این عرصه و کمک به بهرهبرداری حداکثری از ظرفیت مشاغل خانگی در کشور است. این مطالعه از نظر روش پژوهش از نوع آمیخته (کیفی - کمی)، از نظر هدف اکتشافی و از نظر کاربردی، پژوهشی کاربردی است. بدین منظور، ۴۴ مصاحبه با سیاستگذاران و عوامل اجرایی حوزه مشاغل خانگی کشور، اساتید دانشگاه و پژوهشگران عرصه کارآفرینی و همچنین کارآفرینان و پیشرانان مشاغل خانگی انجام شد. دادههای حاصل از مصاحبهها با استفاده از نرمافزار MAXQDA 2023 کدگذاری و تحلیل مضمون صورت گرفت. پس از کدگذاری دادهها و شناسایی مقولات و زیر مقولات کلیدی اثرگذار، با استفاده از روش تحلیل اثرات متقابل این عوامل رتبهبندی شد و نتایج بهدستآمده نشان داد که بهرهمندی از ظرفیت نهادهای توسعهای و حمایتی، نقش اتحادیهها و انجمنهای همسود، شبکهسازی، خوشهسازی و پایدارسازی، آموزش، رویکرد حمایتی - توسعهای، تبعیض مثبت، تسهیلات و تسهیلگریهای مالی، تسهیلات و تسهیلگریهای مجازی و تسهیلات و تسهیلگریهای کالبدی - فضایی، کلیدیترین عوامل در نظام مسائل مشاغل خانگی در ایران هستند. انتظار میرود این یافتهها که منجر به شناسایی چالشها و نکات کلیدی مرتبط با مشاغل خانگی در کشور شد، منتج به ارائه راهکارهای عملی برای ارتقای بهرهوری، بهبود شرایط کاری، تدوین سیاستهای کارآمدتر و نهایتاً افزایش سهم مشاغل خانگی از اقتصاد ملی کشور باشد.