الگوی رفتار ناکارآمد حسابرسی
نویسندگان
1 استادیار گروه حسابداری، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.
2 دانشیار گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
3 دانشیار گروه حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 استاد گروه حسابداری، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.
doi
10.22103/jak.2022.18344.3595چکیده
هدف: ارائه الگوی رفتار ناکارآمد حسابرسی با توجه به ویژگیهای محیطی و شرایط حاکم بر حرفه حسابرسی کشور است. روش: از آنجا که نظریهای در زمینه رفتار ناکارآمد وجود نداشته و در کشور ما نیز پژوهش جامعی در این زمینه صورت نگرفته است و همچنین با توجه به اینکه حرفه حسابرسی در ایران از منظر اندازه مؤسسات حسابرسی، سازوکار نظارتی، سازوکار انتخاب و تعویض حسابرس و اجرای فرایندهای حسابرسی دارای ویژگیهای خاص خود است، میتوان از روش نظریهپردازی دادهبنیان استفاده نمود. بهجهت سرعت و بالابردن دقت در انجام تحلیل از نرمافزار مکسکیودیای استفاده گردید. جامعه آماری پژوهش شامل شرکا و مدیران مؤسسات حسابرسی، مدیران سازمان حسابرسی، مدیران نهادهای ناظر بر حرفه حسابرسی و سایر صاحبنظران در زمینه کیفیت حسابرسی است. با توجه به هدف پژوهش، از روش نمونهگیری گلوله برفی برای مصاحبه عمیق استفاده شده است. یافتهها: یافتهها حاکی از ارائة الگوی یکپارچه و مناسب برای شرایط حاکم بر حرفه حسابرسی ایران است. این الگو شامل شرایط علی، عوامل مداخلهگر، شرایط زمینهای و راهبردهای مربوط به رفتار ناکارآمد حسابرسی و پیامدهای آن است. نتیجهگیری: مطابق نتایج پژوهش، شرایط علی اثرگذار بر رفتار ناکارآمد حسابرسی عبارت بودند از: اخلاق حرفهای شرکا و مدیران مسئول، دانش و تجربه شرکا و مدیران مسئول و برنامهریزی، نظارت و سرپرستی. شرایط مداخلهگر عبارت بودند از: پاسخخواهی اثربخش از حسابرسان، کنترل کیفیت جامعه، تناسب بازار کار، فشار اقتصادی، ساختاریافتگی مؤسسه، ماندگاری در حرفه و فشار زمانی. عوامل زمینهای نیز شامل دولتی یا خصوصی بودن اقتصاد، فرهنگ مشارکت و توسعه یافتگی حرفه حسابرسی بودند.
