مسئولیت اجتماعی دانشگاه ها در مقابل بحران کرونا (کووید 19)

نویسندگان

1 موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی

2 موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی

3 موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی

doi
10.52547/irphe.28.3.217
چکیده

شیوع و تداوم ویروس همه‌گیر کرونا، مردم و دولت را با روزهای سخت و سهمگینی مواجه کرد. در این مدت خسارت‌ها و زیان‌های جبران‌ناپذیری بر کشور تحمیل ‌شد. دانشگاه­ ها به‌عنوان نهاد علمی و مردمی در وقوع بحران­ ها، در کنار دولت­ ها نقش هادی، راهنما، آگاه‌کننده و تسهیل‌کننده را دارند و وظایف خود را در قالب مسئولیت اجتماعی انجام می­ دهند. هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی مسئولیت اجتماعی دانشگاه ­ها در زمان بحران به ­ویژه بحران کرونا بود تا ضمن تبیین ابعاد مسئولیت اجتماعی، شاخص‌ها و اقدامات و فعالیت نمونه انتخاب ‌شده از دانشگاه­ های ایران بررسی و تحلیل شود. این پژوهش اکتشافی از نظر هدف توسعه­ ای و از نظر روش تجربی و از دید صبغه پژوهش کیفی بود. ابزار جمع‌آوری اطلاعات مطالعات کتابخانه ­ای و بررسی سایت دانشگاه­ ها و روش غالب در این پژوهش اسنادی بود. برای روایی و تقلیل داده ­ها در دو مرحله از دیدگاه 15 نفر از اعضای هیئت علمی و خبرگان استفاده و 15 دانشگاه بررسی شد. یافته ­ها نشان داد که دانشگاه ­ها هرکدام عملکرد­های متفاوتی را از نظر ابعاد و عناصر مسئولیت اجتماعی داشته‌اند که اطلاع از این ابعاد و مقایسه کارکرد هرکدام از آنها می ­تواند راهگشای اقدامات اساسی و جهت‌گیری‌های دانشگاه­ ها باشد. ابعاد یادشده شامل بعد آموزشی (شامل فعالیت­ های دانشجویی، فعالیت­ های ارتباطی و فعالیت ­های آموزشی)، بعد شناختی (شامل طرح‌های نوآورانه در تولید محصول متناسب با بحران کرونا، فعالیت­ های پژوهشی و تولید علم و دانش‌افزایی)، بعد قانونی (شامل وضع قوانین متناسب با شرایط بحران کووید 19)، بعد بشردوستانه (شامل حمایت از قشرهای آسیب‌دیده و همکاری با سایر مراکز در مبارزه با کووید 19)، بعد اخلاقی (شامل ارائه اطلاعات و توجه به ذینفعان) و بعد اطلاع‌رسانی (شامل بالا بردن آگاهی و اطلاع‌رسانی در زمینه پیشگیری، کنترل و مدیریت کرونا ویروس) بود.