صورتبندی روشنفکری امام خمینی(ره) با تفسیر وصیت‌نامۀ الهی- سیاسی مبتنی بر هرمنیوتیک اسکینر

نویسندگان

1 دانشگاه علامه طباطبایی

2 دکتری علوم سیاسی، دانشگاه اصفهان.

doi
10.22034/ksiu.2021.1147
چکیده

روشنفکری دینی امام در کسوت آموزه‌های وصیت‌نامه با نقد بنیادین سیاستهای پهلوی، اسلام‌ستیزی غرب و شرق را به مبارزه طلبیده بود. بن‌مایۀ مذهبی وصیت‌نامه، برگرفته از سنّتهای‌اسلامی‌ای بود که قرنها مانند یک عرف اجتماعی در میان ایرانیان وجود داشت. هدف: هدف از نگارش این مقاله، بازخوانی اندیشه‌های مبارزاتی امام(ره) با شالوده‌های غربی و شرقی رژیم پهلوی از رهگذر وصیت‌نامۀ ایشان بود. روش: برای گردآوری اطلاعات از شیوۀ کتابخانه‌ای استفاده شد. از این رو، روش هرمنوتیک قصدگرای اسکینر، با تحلیل متن وصیت‌نامه توانست به بازخوانی از سنّتها و کشف نیت مؤ‌لف بپردازد. یافته‌ها: روش قصدگرای اسکینر با تشریح رابطۀ بین نظر و عمل سیاسی امام، ضمن فهم نیت متن وصیت‌نامه به عنوان ایدئولوژی ایشان، به همترازی آن با متن و غبارروبی از ایدئولوژی رقیب پرداخت. نتیجه‌گیری: مبتنی بر روش اسکینر، وصیت‌نامۀ امام به عنوان ایدئولوژی برتر، سهم خود را در کنش و واکنش فکری، عملی و مبارزاتی عصر خویش و پس از آن ایفا کرده بود. از این رو با خوانش متن، هم امکان پی بردن به نیت امام به عنوان مؤ‌لف متن فراهم می‌شد و هم بر روشنفکری ایشان نظری افکنده می‌شد.