ارائه مدلی برای شناسایی عوامل مؤثر بر تقاضا برای حسابرسی دادگاهی
نویسندگان
1 دانشیار گروه حسابداری، دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه حسابداری، دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران.
3 کارشناسی ارشد گروه حسابداری، دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران.
doi
10.22103/jak.2022.17649.3498چکیده
هدف: هدف این پژوهش معرفی حوزه جدیدی از حسابداری و حسابرسی به نام حسابرسی دادگاهی است تا عوامل مؤثر بر تقاضا برای استفاده ازخدمات حسابرسان دادگاهی را شناسایی و ضمن ارائه مدلی برای آن به تبیین جایگاه این حرفه در اجتماع بپردازد. روش: در این پژوهش در گام نخست با بهرهگیری از مقالات مختلف و نظرات خبرگان 120 عامل مؤثر بر تقاضا برای حسابرسی دادگاهی شناسایی و با استفاده از نظر 18 نفر از خبرگان عوامل مؤثر به روش دلفی غربال و 40 عامل تأیید گردید. در گام دوم پژوهش، 38 عامل با استفاده از روش کمی آنتروپی شانون تأیید و پرسشنامه پژوهش بر اساس فرمول کوکران بین 369 نفر از کارشناسان رسمی دادگستری شاغل در استان تهران به عنوان نمونه آماری توزیع گردید. در نهایت عوامل مؤثر با استفاده از روش معادلات ساختاری اولویتبندی گردید. یافتهها: در این پژوهش عوامل مؤثر بر تقاضا برای حسابرسی دادگاهی به 2 دسته درونی و بیرونی طبقهبندی شده است. عوامل درونی شامل ویژگیهای مالی و معاملاتی، ویژگیهای مدیریت و فردی، ویژگی سیستمهای اطلاعاتی و حسابداری، ویژگیهای رفتاری و اخلاقی، ویژگیهای ساختاری و ویژگیهای اقتصادی و عوامل بیرونی نیز شامل عوامل قانونی و نظارتی، عوامل سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، عوامل مرتبط با حسابرسان مستقل و عوامل مربوط به مراجع قضایی است. نتیجهگیری: نتایج پژوهش نشان میدهد از بین عوامل مؤثر بر تقاضا برای حسابرسی دادگاهی، عوامل درونی نسبت به عوامل بیرونی از درجه اهمیت بالاتری برخوردار است. نتایج این پژوهش کمک شایانی به شناسایی گلوگاههای تقلب و فساد نموده و نقش مهمی در ارتقای جایگاه حسابرسی دادگاهی در اجتماع ایفا مینماید.