مصادره اموال کارگزاران حکومتی در ایران دوره اسلامی تا پایان صفویان

نویسندگان

1 استاد، گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار، گروه تربیت حرفه‌ای، دانشگاه فرهنگیان

4 استادیار گروه تاریخ اجتماعی، بنیاد دایره المعارف اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22059/jhic.2018.249979.653862
چکیده

در سنت اسلامی، مصادره اموال صاحب‌منصبان متخلف، دست‌کم از زمان خلیفه دوم چونان تنبیهی اداری به­ کار گرفته می‌شده است، این شیوه با وجود چنین کارکردی، به­ سرعت به یکی از راه­های کسب درآمد در دولت­های مسلمان بدل شد. در پژوهش حاضر ضمن بررسی تحولات مفهوم مصادره، حوزه کاربردی این اصطلاح، به­ ویژه در محدوده قلمرو دولت­های حاکم بر ایران تا پایان عصر صفوی بررسی شده است. نویسندگان کوشیده­ اند از میان گزارش­های ناظر بر انواع مصادره‌هایی که در ایران دور‌ه اسلامی روی داده، تاریخچه­ ای از مصادره اموال کارگزاران دولتی ترتیب دهند و درضمن آن نشان دهند که مصادره در ساختارهای معطوف به تأمین مالی این دولت­ها به­ عنوان یک منبع درآمدِ دست‌کم تکمیلی و قابل پیش‌بینی و برنامه‌پذیر، سخت محل توجه بوده است.