مدل‌سازی محدوده پراکنش ماهی کلمه (Pallas, 1814) Rutilus lacustris تحت تأثیر تغییر اقلیم در سال‌های 2050 و 2080

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران.

2 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران.

3 گروه تنوع زیستی و مدیریت اکوسیستم‌ها، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
چکیده

با توجه به نقش ویژه اکوسیستم‌های آب شیرین و گونه‌های آبزی در پایداری امنیت غذایی و معیشت جوامع محلی، ارزیابی و حفاظت از این سرمایه‌های طبیعی از اهمیت خاصی برخوردار است. مطالعه حاضر با هدف پیش‌بینی پراکنش آینده ماهی کلمه (Rutilus lacustris) در دو سناریوی خوش‌بینانه (RCP 2.6) و بدبینانه (RCP 8.5) در سال‌های 2050 و 2080 با استفاده از مدل مکسنت صورت گرفت. در این مطالعه، از مجموعه داده‌های جمع‌آوری شده توسط نویسندگان و منابع علمی مختلف در دسترس مربوط به یک بازه زمانی 50 ساله (2020-1970میلادی) استفاده گردید. با توجه به نتایج به‌دست آمده، عملکرد مدل در پیش‌بینی پراکنش گونه براساس معیار (Area Under the Curve)AUC  عالی (0/910) ارزیابی شد. همچنین براساس نتایج آزمون جک‌نایف، از بین متغیرهای انتخاب شده برای مدل‌سازی، محدوده دمای سالیانه (54/7 درصد) بیشترین تأثیر را در تعیین محدوده پراکنش این ماهی داشت. به‌علاوه، نتایج مدل‌سازی نشان داد که تحت تأثیر تغییرات اقلیمی پراکنش این گونه در سناریوهای خوش‌بینانه و بدبینانه و در هر دو سال 2050 و 2080، به‌صورت قابل ‌توجهی کاهش پیدا خواهد کرد. در این خصوص، بیشترین درصد کاهش معادل 62/05 درصد تحت سناریوی RCP 8.5 در سال 2080 پیش‌بینی شد. بنابراین، کنترل و کاهش اثرات تغییر اقلیم در جهت جلوگیری از تخریب و نابودی اکوسیستم‌های رودخانه‌ای و حفظ ماهیان خوراکی با ارزش، امری ضروری می‌باشد.