عوامل مؤثر بر گسترش شهری فسطاط تا تأسیس قاهره
نویسندگان
1 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه تربیت مدرس
2 ددانشجوی دکتری تاریخ اسلام دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22059/jhic.2018.244017.653820چکیده
ورود فاتحان مسلمان به مصر موجب تحولات بسیاری در این سرزمین شد. ساخت یا توسعه شهر فسطاط در همجواری باب الیون در شمال شرقی ساحل رود نیل توسط فاتحان مصر یکی از این تحولات در حوزه شهرسازی اسلامی بشمار میآید. صرف نظر از علل دوام و بقای این شهر، هدف مقاله پیش رو یافتن پاسخ این مسئله اساسی است که عوامل گسترش و توسعهی شهری فسطاط از بدو تأسیس به سال 20 تا روی کارآمدن فاطمیان (358) چه بوده است؟ بررسیهای تاریخی نشان داده است که موقعیت جغرافیایی ژئوپلتیکی و همجواری با کانون شهری باب الیون در شمال شرقی مصر و رشد فزایندۀ نیروی انسانی به علت ورود قبایل متعدد عربی و نیروهای جهادگر مسلمان و ضرورت اسکان آنها برای تداوم عملیات نظامی در سرزمینهای مجاور، عاملی تعیین کننده برای گسترش شهری فسطاط به حساب میآمد. علاوه بر این لزوم تشکیل مرکزیتی دینی و سیاسی در قالب دارالامارهها و مساجد و یا ساخت بازارهای پر رونق برای بهرهگیری از سود اقتصادی را نیز باید به این عوامل افزود.
