تنوع ریختی جمعیت‌های گوبی ماهی ایرانی Ponticola iranicus در حوضه جنوبی دریای خزر، استان گیلان

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

4 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی تنوع ریختی و الگوی سازگاری ریختی در ارتباط با زیستگاه در پنچ جمعیت از ماهی گوبی ایرانی Ponticola  iranicusاز خانواده Gobiidae به‌اجرا درآمد. برای این منظور نمونه‌های این گونه از رودخانه‌های سیاه‌درویشان، شفارود، رستم‌آباد، ماسال و اسالم در استان گیلان نمونه‌برداری و تعداد 20 صفت اندازشی مورد سنجش قرار گرفت. جهت بررسی تنوع ریختی بین جمعیت‌های مورد مطالعه، ویژگی­های ریخت­سنجی پس از استانداردسازی داده ­ها، به‌وسیله آنالیزهای PCA، Kruskal-Wallis و CVA مورد مقایسه قرار گرفتند. براساس نتایج، تمامی صفت‌ها تفاوت معنی‌داری نشان دادند و جمعیت سیاه‌درویشان به‌طور کامل از سایر جمعیت‌ها متمایز گردید. همچنین جمعیت‌های رستم‌آباد و شفارود و جمعیت‌های ماسال و اسالم با یکدیگر هم‌پوشانی نشان دادند. مهمترین صفات تفکیک‌کننده نیز شامل حداکثر عمق بدن (0/3)، فاصله پیش‌باله پشتی (0/4)، فاصله پیش‌باله مخرجی (0/5)، طول قاعده باله مخرجی (0/44)، عرض سر (0/32)، فاصله پیش‌باله پشتی (0/42)، طول باله سینه‌ای (0/34)،  حداکثر عمق بدن (0/39)، عرض ساقه دمی در باله مخرجی (0/33)  و عرض لب بالایی (0/34) بودند. نتایج CVA تمایز بین جمعیت‌ها را نشان داد. براساس نتایج، اعضای این گونه با صفات مربوط به عمق بدن، باله‌های پشتی و مخرجی و اندازه سر، خود را با ویژگی‌های زیستگاهی مختلف سازگار می­ نمایند.