ررویارویی سیاسی ـ مذهبی دولت عثمانی با صفویان (907ـ1003ه.ق/1501ـ1594م)
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه تهران
2 کارشناسی ارشد تاریخ، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jhic.2018.246188.653835چکیده
پس ازتشکیل دولت شیعیمذهب صفوی در آغاز سدۀ دهم/شانزدهم معادلات سیاسی در غرب آسیا برهم خورد. تفاوت مذهبی میان صفویان و عثمانیان، نارضایی دولت عثمانی از تشکیل دولتی نیرومند در شرق قلمرو خویش، تبلیغات مذهبی صفویان در قلمرو عثمانی، ادعای عثمانیان مبنی بر سروری جهان اسلام و اختلافات سیاسی میان دو دولت، رویارویی عثمانیان و صفویان را اجتنابناپذیر کرده بود. در فاصلۀ سالهای 907ـ1003ه.ق/ 1501ـ1594م سیاست دولت عثمانی در برابر صفویان، حمایت از طریقتهای صوفیانۀ همسو با عثمانیان و رویارویی مستقیم نظامی با صفویان بود. دولت عثمانی در زمان سلطان بایزید دوم، جهت مقابله با صفویان، به درخواست توقف تبلیغات مذهبی در قلمرو عثمانی از طریق نامهنگاری با شاه اسماعیل و حمایت از طریقتهای صوفیانۀ همسو با خود، بسنده کرد. در زمان سلطان سلیم اول در کنار حمایت از طریقتهای صوفیانۀ همسو با عثمانیان و با بهرهگیری از فتواهای علمای عثمانی، رویارویی مستقیم نظامی با صفویان نیز در دستور کار قرار گرفت؛ سلطان سلیم بدین طریق توانست بحرانی که موجودیت سلطنتش را تهدید میکرد از میان بردارد. سیاست سلطان سلیم در برابر صفویان در دوره جانشینان وی نیز ادامه یافت.