فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: مدیران دانشگاه‌ها جهت انجام مأموریت خود در شرایط کمبود منابع و افزایش نیازها، می‌بایست تصمیم‌گیری‌های خود را نه تنها بر اساس بهینه‌سازی شاخص‌های عملکردی، بلکه با در نظرگرفتن چگونگی تأثیر تصمیمات متخذه بر هزینه‌ها و بهای تمام شده خدمات بهبود بخشند. این امر مستلزم بکارگیری ابزارهایی از جمله رویکرد بهایابی بر مبنای فعالیت برای برآورد صحیح هزینه‌ها و ارائه اطلاعات دقیق نسبت به بهای تمام شده خدمات است. با این حال در این رویکرد، پویایی روابط و تغییرپذیری محرک‌های هزینه و فعالیت در طول زمان و تحت شرایط اتخاذ تصمیمات متفاوت لحاظ نمی‌شود. الگو‌سازی پویا، ابزاری کارآمد برای انجام مطالعات و آزمون تأثیر تغییرات احتمالی بر روی سیستم‌های واقعی در محیطی مجازی است. لذا، هدف این پژوهش این است که به کمک الگو‌سازی پویا، درک بهتری از چگونگی رفتار پویای هزینه‌ها در طول زمان و تحت شرایط اتخاذ تصمیمات متفاوت بدست آورد. روش: با توجه به تعدد فعالیت‌ها، سرفصل‌های هزینه و محرک‌های هزینه در دانشگاه‌ها، و با توجه به پویایی محرک‌های هزینه در طول زمان و پیچیدگی به‌تصویرکشیدن روابط میان هزینه‌ها و فعالیت‌های متعدد در سیستم پویای دانشگاه، در این پژوهش از رویکرد پویایی‌شناسی سیستم جهت الگو‌سازی استفاده شده است. این تحقیق یک مطالعه موردی بر اساس داده‌های مالی و عملکردی دانشگاه الزهرا (س) است. خدمات و فعالیت‌های اصلی دانشگاه بر اساس طبقه‌بندی برنامه‌ها و فعالیت‌های دانشگاه در جدول شماره یک پیوست (4) قوانین بودجه سالانه است. برای شناسایی و احصای محرک‌های مربوط به فعالیت‌ها، محرک‌های هزینه، فعالیت‌های پشتیبان و روابط میان هزینه‌ها و فعالیت‌ها از مشاهده، مصاحبه و بررسی ساختار فعالیت‌های دانشگاه استفاده شده است. یافته‌ها: از یافته‌های مراحل اولیه محاسبات می‌توان به بهای هر یک از خدمات اصلی دانشگاه اشاره کرد که نتایج اعتبارسنجی الگو نشان از دقت بالای الگو دارد (میانگین قدرمطلق درصد تفاوت 3/0 درصد). در ادامه، هزینه‌های دانشگاه و بهای خدمات اصلی تحت دو سناریوی کاهش تعداد دانشجویان کارشناسی و افزایش تعداد اساتید، در راستای حصول هدف‌گذاری‌های انجام شده در خصوص کاهش نسبت دانشجو به استاد و تقویت تعداد دانشجویان تحصیلات تکمیلی به کل دانشجویان، مورد بررسی قرار گرفت. مقایسه بهای خدمات ارائه شده در هر دو سناریو، امکان بررسی بهای خدمات و فعالیت‌ها و تصمیم‌گیری بهتر با توجه به منابع موجود را فراهم می‌آورد. یافته‌ها همچنین نشان می‌دهد که بکارگیری رویکرد پویایی سیستم با الگو‌سازی روابط علی و معلولی میان تمامی متغیرها و با در نظر گرفتن ماهیت پویای متغیرها، پیچیدگی و هزینه‌بر بودن بروزرسانی نظام بهایابی بر مبنای فعالیت را مرتفع نموده و امکان تحلیل به موقع هزینه‌ها را فراهم می‌آورد. بکارگیری این رویکرد همچنین امکان پیش‌بینی قیمت تمام شده برای چندین دوره آتی را فراهم می‌آورد. نتیجه‌گیری: الگو‌سازی پویای نظام مدیریت هزینه دانشگاه، به مدیران این امکان را می‌دهد تا با بررسی بهای خدمات در یک محیط مجازی، خط‌مشی‌های مختلف در خصوص جذب هیئت علمی، پذیرش یا عدم پذیرش دانشجو و غیره که در آینده اثر مثبت بر جهت‌گیری به سمت اهداف مطلوب دارد، را مورد بررسی قرار داده و بر اساس پیش‌بینی‌های انجام شده از بهای تمام شده خدمات و فعالیت‌های دانشگاه و ارزیابی استفاده از منابع موجود تصمیم‌گیری نمایند.