فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعه حاضر به‌منظور مقایسه کارایی سه ماده بیهوشی شامل اسانس­ های گل میخک (Eugenia caryophyllata)، گیاه گشنیز (Coriandrum sativum) و گیاه مورد (Myrtus communis) بر شاخص­ های خونی و میزان استرس‌زایی در ماهی شیپ (Acipenser nudiventris) (میانگین وزنی 10/13±90/62گرم) انجام شد. براساس پیش آزمایش انجام شده به‌منظور تعیین غلظت بهینه هر یک از اسانس ­های فوق، غلظت بهینه اسانس گل میخک 75، اسانس گشنیز 200 و اسانس مورد 800 میلی­ گرم بر لیتر تعیین گردید. در آزمایش دوم که به‌‌منظور مقایسه اثرات اسانس ­های میخک، گشنیز و مورد بر شاخص ­های خون‌شناسی و استرس در ماهی شیپ انجام شد، ماهیان با غلظت‌های بهینه اسانس­ ها بیهوش شدند و از آن‌ها 10 دقیقه و 24 ساعت بعد از بیهوشی خون­گیری انجام شد. براساس نتایج، هیچ گونه تلفاتی در مطالعه حاضر مشاهده نشد. تأثیر بیهوشی با اسانس­ های مختلف بر تعداد گلبول‌های قرمز خون، میزان هموگلوبین، هماتوکریت، MCV، MCH و MCHC معنی ­دار نبود (0/05<P)، اما اثر زمان بر تعداد گلبول­ های قرمز و و درصد هماتوکریت در مورد هر سه اسانس معنی‌دار بوده و میزان این شاخص ­ها در زمان 24 ساعت پس از بیهوشی نسبت به 10 دقیقه پس از بیهوشی افزایش معنی‌داری یافت (P<0/05). میزان هورمون کورتیزول و گلوکز خون نیز به‌طور معنی‌داری تحت تأثیر اسانس ­های بیهوشی و زمان قرار گرفت و بیشترین میزان آن­ها در تیمار میخک در 10 دقیقه بعد از بیهوشی مشاهده شد (0/05>P). در مجموع عملکرد اسانس گیاه گشنیز و مورد در بیهوشی ماهی شیپ تا حد زیادی شبیه یکدیگر بود و با عملکرد اسانس میخک تفاوت معنی‌دار داشت (0/05>P)، بنابراین در مقایسه با اسانس میخک، اسانس ­های گیاه مورد و گشنیز مواد مناسب ­تری برای بیهوشی گونه ماهی شیپ هستند.