بررسی نقش برنامه جامع اقدام مشترک در عدم اشاعه سلاحهای کشتار جمعی در حقوق بینالملل
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه حقوق بینالملل عمومی، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، امارات.
2 استادیار حقوق بینالملل عمومی، موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی تهران
3 استادیار گروه حقوق بین الملل عمومی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران.
doi
10.22034/isj.2020.118579چکیده
سلاحهای کشتار جمعی و آثار مخرب آنها، همواره مورد توجه حقوقدانان در راستای ایجاد موانع حقوقی عدم اشاعه آنها بوده است. چرا که پیامدهای فراوان این سلاحها در جامعه جهانی از هیچ کس پوشیده نیست. مقاله حاضر ضمن پرداختن به ماهیت توافقنامه بینالمللی «برنامه جامع اقدام مشترک» موسوم به «برجام»، در صدد بررسی نقش عدم اشاعه سلاحهای کشتار جمعی در حقوق بینالملل است. در این مقاله پس از بسط فضای مفهومی «برجام»، به اهمیت و نقش آن در عدم اشاعه سلاحهای کشتار جمعی مورد بررسی قرار میگیرد. این، مقاله درصدد پاسخ به این پرسش است که برجام از چه طریقی میتواند بر عدم اشاعه سلاحهای کشتار جمعی در حقوق بینالملل تأثیرگذار باشد؟ روش تحقیق مورد استفاده در این مقاله، توصیفی- تحلیلی است و گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانهای صورت پذیرفته است. با توجه به فقدان تعدد کافی در پژوهشهای انجام شده مرتبط با موضوع «برجام» و نیز نظر به تأثیر «برجام» بر حقوق بینالملل حاکم بر عدم اشاعه سلاحهای کشتار جمعی، و اینکه پژوهش حاضر با هدف تدوین و احصاء پیامدهای «برجام» بر اشاعه سلاحهای کشتار جمعی، از نگاه راهبردی به متن توافق و نه محتوای توافق صورت پذیرفته، نتیجه کلی مقاله نشان میدهد که «برجام» از طریق تعهد و عمل به پروتکل الحاقی و پادمان آژانس بینالمللی انرژی هستهای و یادمانها و اقدامات شفافسازیشده مطرح در متن توافقنامه وین، از طریق کاهش رقابت تسلیحاتی و منع گسترش سلاحهای هستهای بر حقوق بینالملل حاکم بر عدم اشاعه سلاحهای کشتار جمعی تأثیر میگذارد.