شناسایی و طبقه‌بندی پیامدهای مالیات زیست‌محیطی با رهیافت فراترکیب و آنتروپی شانون

نویسندگان

1 استادیار'گروه حسابداری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 استاد گروه اقتصاد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22034/ecoj.2024.60626.3285
چکیده

در طی سال‌های اخیر، چالش‌های زیست‌محیطی مرتبط با تغییرات اقلیمی و آلودگی هوا به طور فزاینده‌ای نگرانی‌های ملی و بین‌المللی را برانگیخته است. بدین منظور کشورهای مختلف برای حفاظت از محیط‌زیست، سازوکارهایی از قبیل مالیات‌های زیست‌محیطی را مصوب کرده‌اند، لذا هدف پژوهش حاضر شناسایی و طبقه‌بندی پیامدهای مالیات زیست‌محیطی از ابعاد مختلف است. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ تحلیل داده‌ از نوع فراترکیب است. در همین راستا با مراجعه به مقالات انتشار یافته در پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر داخلی و بین‌المللی در طی بازة زمانی 1381 تا بهمن 1402 (2002 تا ژانویه 2024) از میان 1209 مقاله جست و جو شده اولیه، در نهایت 58 مقاله با استفاده از روش پریزما شناسایی گردید، همچنین جهت رتبه‌بندی کدها از آنتروپی شانون بهره‌برداری شده است. علاوه بر این، خروجی روش فراترکیب نیز با استفاده از نظرات 8 نفر از خبرگان حرفه‌ای و دانشگاهی اعتبارسنجی شده است. در پژوهش حاضر مطالعه پیامدهای مالیات زیست‌محیطی با بهره‌برداری از روش فراترکیب هفت مرحله‌ای ساندلوسکی و باروسو انجام شده است. یافته‌های پژوهش حاکی از شناسایی 16 مفهوم و 89 کد برای مقوله اصلی پیامدهای مالیات زیست‌محیطی است. نتایج همچنین نشانگر آن است که در ارتباط با پیامدهای مالیات زیست‌محیطی به ترتیب کاهش انتشار آلاینده‌های اقلیمی، ارتقای توسعه پایدار شرکت‎ها، ارتقای توسعه سبز و کاهش رشد اقتصادی در کوتاه‌مدت از بیشترین میزان وزن برخوردار هستند. یافته‌های پژوهش حاضر می‌‌تواند برای قانون‌گذاران و پژوهشگران علاقه‌مند در حوزة مالیات زیست‌محیطی، جهت کسب شناختی جامع از پیامدهای مالیات زیست‌محیطی و سنجش میزان اهمیت آنها راهگشا باشد.