خواص کاربردی و سلامتی‌بخش ترکیبات زیست‌فعال آبزیان

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، گیلان، ایران

2 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، گیلان، ایران.

doi
چکیده

جست‌و‌جو، شناسایی و در نهایت استفاده از ترکیبات زیست­ فعال مهم و با ارزش، یکی از اهداف اصلی جهت مدیریت اصولی و توسعه­ پایدار صنعت شیلات می ­باشد. شیلات و آبزی ­پروری امروزه نقش بسیار ویژه­ای در اقتصاد، تأمین رژیم ­های غذایی سالم پایدار و توسعه­ داروهای جدید جهت برقراری سلامت مردم دارند و آبزیان منبع غنی از پروتئین، اسیدهای آمینه ضروری، اسیدهای چرب (اشباع، تک غیراشباع، چند غیراشباع (امگا 3 و امگا 6))، کربوهیدرات­ ها، ویتامین‌ها و مواد معدنی می ­باشند. از طرف دیگر، در دنیای امروز، مقادیر زیادی از صیدهای ضمنی و جانبی شیلات یا صنایع فرآوری آبزیان دور ریخته شده و باعث مشکلات زیست­ محیطی فراوان می­ گردند. با توجه به ارزش غذایی و وجود ترکیبات زیست ­فعال در محصولات جانبی حاصل از آبزیان، این موجودات می ­توانند به‌عنوان منبع غنی از این ترکیبات مورد استفاده قرار گیرند. نتایج این مطالعه نشان داد که ترکیبات زیست ­فعال استخراج شده از آبزیان، نقش مهمی در رژیم غذایی، افزایش سلامت، پیشگیری و درمان بیماری ­های مختلف در انسان ­ها ایفا می­ کنند. این ترکیبات حاوی منابع ارزشمندی مانند پپتیدها و هیدرولیزهای پروتئینی، اسیدهای چرب چند غیراشباعی، کلاژن و ژلاتین، پلی­ساکاریدها، کیتین و کیتوزان، گلیکوزآمینوگلیکان‌ها، کاروتنوئیدها، ترکیبات فنولی، عناصر کمیاب و دیگر ترکیبات طبیعی با ظرفیت ­های آنتی­ اکسیدانی، ضدمیکروبی، ضدویروسی، ضدسرطانی، ضدالتهاب، ضددیابت، ضد­انعقاد، ضدفشارخون، ضدپیری، محافظت­ کننده قلب، محافظت­ کننده عصبی و تعدیل ­کننده ایمنی هستند. بر این اساس، آن­ها به‌دلیل ظرفیت عملکردی خاصشان کاربردهای متعددی در صنایع غذایی-دارویی، پزشکی، کشاورزی، زیست­ فناوری، آرایشی و دیگر صنایع پیدا کرده ­اند. هدف از این مطالعه، مروری بر اهمیت خواص کاربردی و سلامتی ­بخش ترکیبات زیست ­فعال استحصالی از آبزیان است.