بررسی اثر حسابگری ذهنی سرمایهگذاران بر سیاستهای سرمایهگذاری و تأمین مالی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه حسابداری، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور ، ایران.
2 استادیار گروه حسابداری، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار ، ایران.
3 دانشیار گروه حسابداری، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور ، ایران.
4 استادیار گروه حسابداری، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور ، ایران.
doi
10.22103/jak.2021.17368.3453چکیده
هدف: موضوع مالی رفتاری به عنوان یکی مهمترین بحثهای مالی مطرح شده و توجه محققان مالی به این حوزه در حال افزایش است. زیرا خطاها و سوگیریها به دلیل تمایل انسان به راههای میانبر و تأکید بیش از اندازه به تجربه، احساسات بیاساس، توهم و محاسبات سرانگشتی و بطور کلی فاصله با واقعیت رخ میدهد و هرچند که در بعضی از مواقع این سوگیریها ممکن است نتایج مثبت داشته باشند، ولی احتمال بروز نتایج منفی بسیار زیاد است. در میان انواع سوگیریهای رفتاری، حسابگری ذهنی یک مفهوم اقتصادی بوده که کمتر مورد مطالعه قرار گرفته است. هدف تحقیق بررسی تأثیر حسابگری ذهنی سرمایهگذاران بر سیاستهای تأمین مالی و سرمایهگذاری شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. روش: جامعه آماری تحقیق شامل 14 شرکت برتر سرمایهگذاری طی دوره 1397-1391 است. در این بررسی از متغیرهای اهرم مالی، سود نقدی سهام، نسبت بدهی، سررسید بدهی و نسبت بدهیهای بلندمدت به حقوق صاحبان سهام به عنوان شاخصهای سیاست تأمین مالی و از متغیرهای تغییرات داراییهای ثابت مشهود، تغییرات داراییهای غیرجاری، تغییرات سرمایهگذاریهای بلندمدت و تغییرات مجموع داراییهای ثابت و سرمایهگذاریهای بلندمدت به عنوان شاخصهای سیاست سرمایهگذاری استفاده شد. یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که حسابگری ذهنی سرمایهگذاران دارای اثر معنادار معکوس بر اهرم مالی، سود نقدی سهام و اثر معنادار مستقیم بر نسبت بدهی، سررسید بدهی و نسبت بدهیهای بلندمدت به حقوق صاحبان سهام به عنوان شاخصهای سیاست تأمین مالی شرکتها است. علاوه براین، نتایج نشان داد که حسابگری ذهنی سرمایهگذاران، اثر معکوسی بر تغییرات داراییهای ثابت مشهود، تغییرات داراییهای غیرجاری، تغییرات سرمایهگذاریهای بلندمدت و تغییرات مجموع داراییهای ثابت و سرمایهگذاریهای بلندمدت به عنوان شاخصهای سیاست سرمایهگذاری شرکتها دارد.نتیجهگیری: نتایج پژوهش حاکی از آن است که حسابگری ذهنی سرمایهگذاران تأثیر معناداری بر سیاستهای تأمین مالی و سرمایهگذاری شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران دارد. در نتیجه شرایط رفتاری و احساسی سرمایهگذاران باید مدنظر قرار گیرد زیرا سرمایهگذاران کاملاً عقلائی و منطقی نیستند و با لحاظ احساسات در فرآیند تصمیمگیری، تصمیمات نادرستی اتخاذ مینمایند. سوگیری های سرمایهگذاران باعث انحراف قیمت سهام از قیمتهای واقعی شده و منجر به قیمتگذاری نادرست سهام میگردد. قیمتگذاری نادرست سهام شرکتها، تصمیمات تأمین مالی و به تبع آن تصمیمات سرمایهگذاری شرکت را تحت تأثیر خود قرار داده و موجب انحراف تصمیمات ارکان راهبری شرکت از تصمیمات سرمایهگذاری بهینه میشود.