اثرات بهبوددهندگی عصاره الکلی پرتوفراوری شده رزماری (Rosmarinus officinalis) بر برخی شاخصهای بیوشیمیایی سرم و فعالیت آنزیمهای گوارشی در ماهی قزلآلای رنگینکمان (Oncorhynchus mykiss)
نویسندگان
1 پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای، تهران، ایران.
2 گروه بهداشت مواد غذایی و آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
3 گروه رادیوایزوتوپ و رادیودارو سیکلوترونی، پژوهشکده کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هستهای، تهران، ایران.
4 گروه شیلات و فراوری مواد غذایی دریایی، دانشکده شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
doi
چکیده
مطالعات زیادی درباره اثرات مثبت رزماری بر عملکرد رشد، فعالیت آنزیم های گوارشی، سیستم های آنتی اکسیدان و ایمنی و مقاومت در برابر بیماری در گونه های مختلف ماهی وجود دارد. از طرف دیگر، کارایی پرتودهی گاما در جهت بهبود اثرات زیستی رزماری مشخص شده است. هدف از این مطالعه ارزیابی پتانسیل رزماری در سه حالت (پودر خشک، عصاره الکلی و عصاره الکلی پرتودیده) بر سیستم آنتی اکسیدان، فعالیت آنزیم های مربوط به کبد، برخی متابولیت ها و همچنین فعالیت آنزیم های گوارشی ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) بود. پس از تهیه عصاره الکلی رزماری، پرتودهی در سطح 30 کیلوگری با استفاده از دستگاه پرتوده گاما کبالت-60 انجام شد. در مطالعه درون تنی، ماهی ها (با میانگین 225/36گرم) بهصورت تصادفی در چهار گروه با سه تکرار برای هر گروه توزیع شدند. بعد از دوره 7 روزه سازگاری، ماهی ها با جیره پایه و یا تیمار (حاوی پودر خشک= T1، عصاره الکلی= T2 یا عصاره الکلی پرتودهی شده= T3) به مدت 50 روز تغذیه شدند. . نتایج نشان داد که بیشترین میزان گلوکز در سرم خون ماهیان در گروه کنترل (4/16±118/43 میلی گرم بر دسی لیتر) مشاهده شد درحالی که کمترین میزان در گروه T3 (1/59±41/25میلی گرم بر دسی لیتر) گزارش شد. در همین راستا، میزان تری گلیسرید در گروه های T2 و T3 در مقایسه با گروه کنترل کاهش یافت. فعالیت آنزیم های گوارشی نیز در همه گروه های تیمار، بهخصوص در گروه های T2 و T3، در مقایسه با گروه کنترل بهبود یافت. فعالیت آنزیم های مرتبط با کبد نیز بهدنبال مصرف جیره T3 کاهش یافت. فعالیت آنزیم های آنتیاکسیدان سرمی نیز در گروه های T2 و T3 نیز در مقایسه با گروه کنترل افزایش یافتند و بالاترین میزان فعالیت آنزیمهای SOD و CAT در گروه T3 مشاهده شد. در نتیجه، مطالعه حاضر نشان داد که مصرف خوراکی عصاره الکلی رزماری، بهخصوص در شکل پرتودهی شده، به مدت 50 روز سبب بهبود برخی شاخص های سرمی شامل متابولیت ها، فعالیت آنزیم های گوارشی و فعالیت آنزیم های مرتبط با کبد در ماهی قزل آلای رنگین کمان می گردد.