شناسایی، طبقهبندی و تحلیل همدیدی امواج گرمایی بهمنظور کاهش مخاطرات انسانی در شمال غرب ایران
نویسندگان
1 استاد آبوهواشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز-ایران
2 کارشناس ارشد آبوهواشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز – ایران
3 کارشناس ارشد هواشناسی، سازمان هواشناسی تبریز، تبریز – ایران
doi
10.22059/jhsci.2015.58265چکیده
امواج گرمایی از تظاهرات اصلی تغییر آبوهوای جهان معاصرند که بهلحاظ فراوانی وقوع و صدمات جانی و مالی ناشی از این پدیده، اهمیت زیادی دارند. هدف این پژوهش، شناسایی، طبقهبندی و تحلیل همدیدی امواج گرمایی است که در منطقۀ شمال غرب ایران به وقوع میپیوندند. در این مطالعه سامانههای همدیدی مؤثر در وقوع امواج گرمایی بررسی شدهاند. از شاخص گرمایی معرفیشده توسط مرکز ملی دادههای آبوهوایی ایالات متحده (NCDC) استفاده شد. بدین منظور ابتدا آمار بلندمدت 23سالۀ دمای حداکثر روزانه و رطوبت نسبی روزانه برای پنج ماه گرم سال (اردیبهشت تا شهریور) برای ایستگاههای همدیدی شمال غرب ایران و ویژگیهای آماری و همدیدی امواج گرمایی بهوقوعپیوسته بررسی شد. امواج گرمایی مناطق مورد مطالعه براساس شاخص گرمایی مذکور در پنج سطح شدت، طبقهبندی و شناسایی شد. نتایج تحلیل نقشههای همدید نشان داد که الگوهای غالب در مناطق مورد مطالعه در زمان وقوع امواج گرمایی پرفشار جنبحارهای، کمفشار عربستان و پاکستاناند. نقشههای شار رطوبتی نیز نشان دادند که حرکت واچرخندی روی دریای خزر و نیز حرکت چرخندی دریای مدیترانه، بیشترین تأثیر را در شار رطوبتی به منطقۀ شمالغرب ایران در زمان وقوع امواج گرمایی داشتهاند. رطوبت در زمان وقوع امواج گرمایی روی منطقۀ شمالغرب وجود داشت که سبب تشدید مخاطرات امواج گرمایی بهلحاظ مخاطرات انسانی شده است.
