ارزیابی رویکرد تابآوری جامعه در برابر مخاطرات طبیعی مورد مطالعه: شهرستان دماوند)
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه تهران
2 استادیار گروه بازسازی، دانشگاه شهید بهشتی
3 دانشجوی دکتری جغرافیا، دانشگاه تهران
4 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jhsci.2015.58266چکیده
در سالهای اخیر بیشتر پژوهشهای مرتبط با مخاطرات، پارادایم خود را از مدل کاهش تلفات و خسارت به یک مدل جامعتر تابآوری اجتماع محلی تغییر دادهاند. بر این اساس دیدگاهها و نظریههای مدیریت سوانح و توسعۀ پایدار در پی ایجاد جوامع تابآور در برابر مخاطرات طبیعی هستند. تابآوری میزان مقاومت سیستمها، توانایی آنها در تحمل تغییر و اختلال و تداوم روابط موجود بین افراد یا متغیرهاست. این تحقیق با در نظر گرفتن چنین تعریفی برای تابآوری به ارزیابی رویکرد تابآوری شهرستان دماوند در برابر مخاطرات طبیعی پرداخته است. مهمترین رویکردهای تابآوری به چهار گروه تقسیم شدهاند. گروه اول شامل رویکرد کنشگر، کنشپذیر و رویکرد سازگار و گسترده است؛ گروه دوم نیز شامل سه رویکرد تابآوری بهعنوان آمادگی، تابآوری بهعنوان عملکرد و تابآوری بیاثر است؛ گروه سوم رویکردهای تابآوری را به دو رویکرد بخشی و کلی تقسیم میکند؛ و گروه چهارم نیز شامل رویکردهای تابآوری و تعادل جهانی، تابآوری و تعادل چندبُعدی است. این پژوهش براساس این رویکردها به شیوة پیمایشی و با تکمیل پرسشنامه در سطح منطقة تحقیق به شیوة تصادفی، دادههای لازم را جمعآوری و با روشهای آماری بررسی و تحلیل کرده است. تحلیل دادهها برای هر دستهبندی انجام گرفته تا تابآوری منطقة تحقیق در هر گروه تعیین شود. نتایج حاکی از آن است که رویکرد تابآوری این منطقه در گروه اول کنشگر است، و در گروه دوم تابآوری بهعنوان عملکرد، در گروه سوم تابآوری بخشی و در گروه چهارم رویکرد تابآوری و تعادل جهانی بر منطقه حاکم است.
