تأثیر تنش شوری و اشعه فرابنفش UV-C و UV-B بر فاکتورهای رشد، چربی کل و محتوای اسید چرب ریزجلبک Dunaliella salina
نویسندگان
1 گروه زیستشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
2 گروه زیستشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
3 پژوهشکده آرتمیا و آبزیپروری، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
4 گروه زیستشناسی دریا، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران.
doi
چکیده
ریزجلبک دونالیلا سالینا (Dunaliella salina) ریزجاندار یوکاریوتی بینظیری می باشد که دامنه تحمل بالایی در برابر نوسانات محیطی از جمله شوری، دما و نور دارد. هدف از این تحقیق بررسی اثر شوری و اشعه فرابنفش بر فاکتورهای رشد و محتوای اسید چرب ریزجلبک Dunaliella salina بود. آزمایشها تحت تیمارهای مختلف شوری 150، 200 و 250 گرم در لیتر و تابش های نور فرابنفش (B,C)UV به طور مجزا و تلفیقی با 3 تکرار بهمدت 11 روز صورت گرفت. روند رشد جلبک و زی توده کل تولید شده تحت تنش های مختلف، با شمارش تعداد سلول جلبک بهصورت یک روز در میان توسط لام هموسیتومتر مورد بررسی قرار گرفت. پروفایل اسیدهای چرب جلبک ها تحت تیمارهای اعمال شده توسط دستگاه کروماتوگرافی گازی (GC) و چربی کل با استفاده از دستگاه سوکسله تعیین شد. با توجه به نتایج بهدست آمده طی دوره کشت، روند رشد جلبک در اکثر تیمارهای اعمال شده تحت تنش های شوری بالا و پرتو UV C و UV B نسبت به تیمار شاهد بهطور معنی داری کمتر بود ( P≤0.05). بیشترین تراکم سلولی در تیمار شاهد 2/04 میلیون سـلول در میلی لیتر و 1/98 میلیون سلول در میلی لیتر در تیمار UVB-150 در روز هفتم بهدست آمد. برخلاف بالا بودن تراکم سلولی در نمونه کنترل، بیشترین میزان وزن تر مربوط به تیمار UVC تحت شوری 200 گرم در لیتر مشاهده شد. از نظر مقادیر اسیدهای چرب بین تیمارها اختلاف معنی دار مشاهده شد ( P≤0.05). جلبک پرورش یافته تحت تیمار UVB-200 دارای بیشترین میزان PUFA-n3 (20/05%) و مجموع اسیدهای چرب بلند زنجیره چند غیر اشباع PUFA (32/05%) بود در حالیکه بیشترین مقدار اسیدهای چرب PUFA(n6) (13/96%) در تیمار UVC-150 بهدست آمد. بیشترین مقدار اسیدهای چرب اشباع (SFA) در جلبک های کشت شده تحت شوری 250 گرم در لیتر بدون اشعه فرابنفش برآورد شد. با توجه به یافتههای تحقیق میتوان چنان عنوان کرد که تشعشعات فرابنفش و شوری بالا رشد جلبک را کاهش می دهند ولی باعث ارتقای سنتز اسیدهای چرب بلند زنجیره غیر اشباع می شوند.