تحلیل محتوای کتاب‌های فارسی، علوم تجربی و مطالعات اجتماعی ششم دبستان بر مبنای مفروضه‌های سازنده‌گرایی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد

2 آموزش و پرورش

doi
چکیده

یکی از عمده‌ترین نظریه‌های یادگیری که برای بهبود کیفیت یادگیری و در مقابل نظریه‌های رفتارگرایی و شناخت‌گرایی مطرح ‌شده نظریة سازنده‌گرایی است که در این مطالعه، مفروضه‌های این نظریه در کتاب‌های فارسی، علوم تجربی و مطالعات اجتماعی ششم دبستان‌ بررسی شده است. در این پژوهش با رویکردی غیر‌پیدایشی، مفروضه‌های سازنده‌گرایی در کتاب‌های یادشده، بررسی و روندها و چگونگی پردازش به این مفروضه‌ها، مطالعه شده است. پژوهشگر برای داده‌یابی از روش اسنادی و به ‌منظور داده‌کاوی، از روش تحلیل محتوای قیاسی مایرینگ بهره گرفته است. ابزار پژوهش، پژوهشگر بوده و نمونه از نوع هدفمند است که کتاب‌های فارسی، علوم تجربی و مطالعات اجتماعی ششم دبستان را شامل می‌شود. نتایج نشان می­دهد در کتاب‌های سه‌گانة یادشده، مفروضه‌های سازنده­گرایی مطرح شده­ اند؛ اما میزان پردازش این مفروضه‌ها، در کل چشمگیر نیست. از طرفی، سه مفروضه ساخت دانش بر مبنای تجارب، تفاسیر شخصی، خلق معنا بر مبنای تجارب اجتماعی در جریان تعاملات اجتماعی و فعالیت فراگیر در محیط طبیعی بیشترین بسامد را دارند. در تدوین متن اصلی چندان به مفروضه‌های سازنده‌گرایی توجه نشده است و عموماً، پردازش مفروضه‌ها به بخش‌های فعالیت‌ها، موقعیت­ ها و کاربرگه‌ها، خود‌آزمایی‌ها و گفت‌وگوها اختصاص داده شده است.