تدوین عرصه ها و اصول منشور ملی ورزش ایران

نویسندگان

1 استادیار مدیریت ورزشی، گروه علوم انسانی، مؤسسۀ آموزش‌عالی نقش‌جهان، بهارستان، اصفهان، ایران.

2 دانشیار روش‌ها و برنامه‌های آموزشی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22084/smms.2022.23870.2820
چکیده

هدف از انجام این تحقیق تدوین عرصه‌ها و اصول منشور ملی ورزش ایران است. تحقیق حاضر از نوع تحقیقات کیفی و به‌صورت مطالعۀ عمیق و تحلیلی است که از طریق مطالعۀ اسناد کلان ملی و بالاسری، مطالعۀ تطبیقی منشور ورزش کشور‌های منتخب و مصاحبۀ عمیق با خبرگان و متخصصان ورزش، با استفاده از تکنیک دلفی و کدگذاری نتایج انجام شده است. اطلاعات مورد نظر پژوهش بر اساس بررسی دقیق اسناد کلان ملی همانند قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، سند چشم‌انداز ۱۴۰۴، نقشۀ علمی کشور، نظام جامع ورزش کشور، قانون وزارت ورزش و جوانان، نظام‌نامۀ فرهنگی ورزش کشور مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی و غیره جمع‌آوری گردیده است. تدوین عرصه‌ها به روش تماتیک و استخراج اصول منشور ملی ورزش ایران با استفاده از روش تحلیلی استنتاجی انجام شده است. جامعۀ آماری تحقیق این افراد را در بردارد: خبرگان و صاحب‌نظران در ورزش و تربیت‌بدنی شامل متخصصان دانشگاهی و اعضای هیئت‌علمی تربیت‌بدنی؛ متخصصان اجرایی ورزش کشور شامل وزارت ورزش، فدراسیون‌ها، ادارات تربیت‌بدنی، باشگاه‌های ورزشی، کمیتۀ ملی المپیک و تربیت‌بدنی سایر ارگان‌ها؛ ورزشکاران و مربیان نخبۀ ملی. ابتدا از هریک از حوزه‌های یادشده پانزده نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند و مصاحبه‌های عمیق صورت گرفت. همچنین چند جلسه گروه کانونی با تعداد مشخصی از خبرگان (هفت نفر) انجام شد. مصاحبه‌های کیفی تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. سپس با به دست آمدن عرصه‌های ویژۀ منشور ورزش، مصاحبه‌های عمیق با استفاده از تکنیک دلفی صورت گرفت. در مرحلۀ پایانی، از هرکدام از عرصه‌های اصلی ورزش (معنویت، تربیت، اخلاق، نیرومندی، سلامت و تحرک، جامعه و مناسبات بین‌المللی) تعدادی اصول استخراج و اولویت‌بندی و سرانجام منشور ملی ورزش ایران تدوین شد. این اصول بر اساس مطالعاتی عمیق و رویکردی پژوهشی که چهارچوب عرصه را در مسیر مشخص بیان می‌کند، توصیف ‌گردید. این عرصه‌ها را می‌توان شعاع‌های حرکتی و مأموریتی ورزش دانست که از یک طرف پایه‌های مبانی اصلی آن در تعلیم و تربیت‌اند که دارای مبانی دقیق و روشنی است و از طرف دیگر با ماهیت ورزش در قرآن و اسناد بالادستی ارتباط نزدیکی دارد. عرصه‌های ذکرشده در منشور به نحوی است که بسته‌ای نظری و عملی برای تحقق اهداف ورزش را فراهم می‌نماید.