فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مطالعه به‌منظور بررسی جایگاه آرایه­ شناختی آزاد ماهیان بومی ایران شامل جمعیت‌های قزل‌آلای خال قرمز از رودخانه‌های مردوق، لیقوان‌چای (حوضه دریاچه ارومیه)، هراز (حوضه دریای خزر) و جاجرود و کرج (حوضه دریاچه نمک) و آزاد ماهی خزری صید شده از دریای خزر با استفاده از روش ریخت سنجی هندسی به‌اجرا درآمد. نمونه‌برداری از رودخانه‌ها با استفاده از دستگاه ماهیگیر الکتریکی و در دریا به وسیله تور پره و گوشگیر انجام شد. جهت تهیه داده‌های ریختی در روش هندسی از سمت چپ نمای جانبی نمونه‌ها عکس‌برداری شد سپس تعداد 16 لندمارک روی تصاویر دو بعدی تعریف و رقومی‌سازی شد. داده‌های حاصل با استفاده از آنالیزهای چند متغیره تحلیل تابع تشخیصی (DFA)، تجزیه به مولفه‌های اصلی (PCA)، تجزیه همبستگی کانونی (CVA) و آنالیز خوشه‌ای تجزیه و تحلیل شدند. در بررسی تنوع ریختی بین گونه‌ای، دو گونه مورد مطالعه در صفات موقعیت پوزه، عمق  بدن و طول و عمق ساقه دمی تفاوت معنی‌داری نشان دادند. بر اساس تحلیل تابع تشخیصی و تجزیه به مولفه‌های اصلی کاملا از یکدیگر تفکیک شدند. نتایج بررسی بین حوضه‌ای جمیعت‌های قزل‌آلای خال قرمز نشان داد سه حوضه مورد مطالعه در یک گروه و جدا از جمعیت آزاد ماهی خزری قرار می­ گیرند. تفاوت‌های بین جمعیتی قزل‌آلای خال قرمز، انعطاف‌پذیری ریختی این گونه نسبت به شرایط محیطی را نشان می‌دهد. به‌طور کلی روش‌ ریخت‌سنجی هندسی توانست هویت و سطح آرایه شناختی قزل‌آلای خال قرمز و آزاد ماهی دریای خزر را در سطح گونه از لحاظ ریختی تفکیک کند که در مطالعات بعدی به ارزیابی ذخایر گونه‌ها و مجزا در نظر گرفتن آن‌ها کمک می‌نماید.