فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آب رودخانه­ ها بیش از آب هر منبع دیگری برای مصارف گوناگون استفاده می ­شوند. این مطالعه با هدف ارزیابی کیفیت آب رودخانه تجن توسط شاخص کیفیت آب ­های سطحی ایران IRWQIsc)) طراحی و اجرا گردید. با توجه به استقرار منابع آلاینده­ در حاشیه­ رودخانه تجن (فاضلاب­ های مختلف کشاورزی، صنعتی، شهری و خانگی) نمونه­ برداری از 9 ایستگاه با 3 تکرار در دو فصل (بهمن ماه 1399 و تیرماه 1400) صورت گرفت و 11 پارامتر کیفی آب شامل BOD5، COD، آمونیوم، نیترات، فسفات، کدورت، pH، کلیفرم مدفوعی، هدایت الکتیریکی، اکسیژن محلول و سختی کل بـا استفاده از روش استاندارد در آزمایشگاه اندازه­ گیری شد. در مطالعه حاضر، مقدار متوسط BOD5 ،COD، آمونیوم، نیترات، فسفات، کدورت، pH، کلیفرم مدفوعی و هدایت الکتیریکی در هر دو فصل از ایستگاه­ های بالادست به سمت پایین ­دست افزایش یافت، اکسیژن محلول در هر دو فصل از بالا­دست به سمت پایین ­دست کاهش پیدا کرد و سختی کل از بالادست به سمت پایین­ دست رودخانه روند منظمی نداشت. نتایج شاخص IRWQIsc نشان داد که این شاخص براى تمام ایستگاه ­هاى رودخانه تجن در فصل سرد بین 23/7 تا 70/08 و در فصل گرم بین 64/21 تا 16/35بود. به‌طورکلی، آب رودخانه تجن در کلاس توصیفی کیفی متوسط و بد قرار گرفت و هر چه زمین­های کشاورزی به ایستگاه­ های مورد مطالعه نزدیک­تر بودند، آلودگی آب نیز بیشتر بود. مهم ترین منشأ آلودگی در محدوده مورد مطالعه، برداشت بی­ رویه شن و ماسه، پساب کارخانه چوب و کاغذ مازندران، مزارع پرورش ماهی، دامداری، فاضلاب شهر ساری، روستاهای اطراف، پساب­ شالیزارها و مزارع کشاورزی بود. در این راستا، توجه به مدیریت جامع منابع آبی و ارزیابی اثرات محیط زیستی باید در اولویت قرار گیرد.